Ένα αξιοσημείωτο γεγονός

Περὶ τῆς παρρησίας τοῦ ἁγίου Ἀμφιλοχίου πρὸς τὸν αὐτοκράτορα Θεοδόσιο

    Οἱ  Ὀρθόδοξοι,  μὲ τὴν ἄνοδο στὸν θρόνο τῆς Κων/πόλεως τοῦ αὐτοκράτορα Θεοδοσίου, ὁ ὁποῖος μετεστράφη σὲ Ὀρθόδοξο μὲ θαυμαστὸ τρόπο «καὶ τὰ ἐν Νικαίᾳ δόξαντα ὑπερφυῶς ἔστεργε» (P.G. 146, 764ΑΒ), βρῆκαν στὸ πρόσωπό του ἕνα σύμμαχο, ὁ ὁποῖος ἔδωσε ἐντολὴ νὰ ἐπιστραφοῦν στοὺς Ὀρθοδόξους οἱ Ναοὶ ποὺ κατεῖχαν οἱ αἱρετικοί. Οἱ Ἀρειανοὶ ὅμως καὶ ὁ Εὐνόμιος, δὲν ἔπαυσαν νὰ ψάχνουν τρόπους, ὥστε νὰ ἐπηρεάσουν μὲ τοὺς ἀνθρώπους τους τὸν αὐτοκράτορα, ὅπως εἶχαν κάνει στὸ παρελθὸν μὲ τὸν ἀρειανόφρονα αὐτοκράτορα Κωνστάντιο.

    Καὶ ἐνῶ ἔτσι εἶχε ἡ κατάσταση καὶ οἱ Ἀρειανοὶ ἐνέτειναν τὶς προσπάθειές τους, ἡ φήμη δὲ τοῦ αἱρετικοῦ Εὐνομίου ἐξαπλώνετο, ὁ ἐπίσκοπος Ἀμφιλόχιος (ἅγιος τῆς Ἐκκλησίας)  ἐπισκέφτηκε τὸν αὐτοκράτορα καὶ τὸν ἱκέτευσε νὰ ἀπομακρύνει ἀπὸ τὶς πόλεις τὶς ἐκκλησιαστικὲς ὁμάδες τῶν Ἀρειανῶν («τοὺς τῶν Ἀρειανῶν συλλόγους τῶν πόλεων ἐξελαύνεσθαι») (P.G. 146, 772Α). Ὁ αὐτοκράτορας ὅμως, θεώρησε σκληρὸ τὸ αἴτημα τοῦ ἐπισκόπου καὶ δὲν τὸ πραγματοποίησε. Καὶ ὁ σοφὸς Ἀμφιλόχιος, ὁ «περὶ τὰ θεῖα νοῦν ἔχων» (καὶ γνωρίζοντας τὸ μεγάλο κακὸ ποὺ ἐπιφέρουν οἱ αἱρετικοὶ ὄχι μόνο στὴν Ἐκκλησία ἀλλὰ καὶ στὴν κοινωνία), τότε μὲν δὲν ἐπέμενε καὶ σιώπησε, συνέλαβε ὅμως στὸ μυαλό του ἕνα δεύτερο σχέδιο, ὥστε μὲ ἄλλο τρόπο νὰ ἐπιτύχει τὸ σκοπό του.

    Μετὰ ἀπὸ λίγο, λοιπόν, ὅταν ὁ Ἀμφιλόχιος μαζὶ μὲ ἄλλους Ἐπισκόπους ἐπισκέφτηκε τὸ παλάτι, τὸν μὲν αὐτοκράτορα (ὅπως συνηθιζόταν) «ἠσπάσατο εὐσεβῶς καὶ ἠπίως μάλα», στὸ βασιλόπουλο, ὅμως, Ἀρκάδιο, δὲν ἀπέδωσε τὴν προσήκουσα τιμή. Ἀλλὰ περνώντας ἀπὸ μπροστά του, σὰν νὰ ἀπευθυνόταν σὲ μικρὸ παιδί, καὶ κουνώντας τὸ χέρι μπροστά του, «γειάσου –τοῦ εἶπε– κι ἐσύ, παιδί».

    Κι ὁ βασιλιᾶς ποὺ προσβλήθηκε ἀπὸ τὸν τρόπο αὐτὸ τοῦ Ἐπισκόπου, παρενέβη, καὶ τὸν παρατήρησε, καὶ τοῦ ἔλεγε πῶς ἁρμόζει νὰ φέρεται σ’ ἕνα βασιλόπουλο.

    Καὶ ὁ ἐπίσκοπος Ἀμφιλόχιος ἀποκρίθηκε πὼς εἶναι ἀρκετὸ γιὰ ἕνα παιδί, κι μόνο τὸ ὅτι τοῦ ἔδωσε σημασία καὶ τοῦ φέρθηκε μ' αὐτὸ τὸν τρόπο.

    Τότε ὁ Θεοδόσιος μὲ ὀργὴ καὶ ἀγανάκτηση, ἐπειδὴ θεώρησε ὅτι ὑβρίστηκε τὸ βασιλόπουλο, ἔδωσε ἐντολὴ νὰ «πετάξουν» ἔξω ἀπὸ τὸ παλάτι τὸν Ἀμφιλόχιο.

    Καὶ ὁ Ἀμφιλόχιος, ἂν καὶ τὸν ἔσπρωχναν γιὰ νὰ τὸν βγάλουν ἔξω, στράφηκε πρὸς τὸν βασιλιᾶ καὶ τοῦ ἀποκάλυψε τὸν λόγο γιὰ τὸν ὁποῖον -ἀπὸ σκοποῦ- φέρθηκε ἔτσι στὸ βασιλόπουλο.

    «Βλέπεις, βασιλιᾶ, ὅτι ἐσὺ δὲν ἀντέχεις καὶ θεώρησες προσβολὴ γιὰ τὸν γιό σου τὴν συμπεριφορά μου αὐτή, καὶ στενοχωρεῖσαι πικρῶς κι ἀγανακτεῖς γι’ αὐτὰ ποὺ εἶπα. Κατὰ τὸν ἴδιο τρόπο πρέπει νὰ σκεφθεὶς ὅτι στενοχωρεῖται καὶ ὁ οὐράνιος βασιλιᾶς καὶ Πατέρας Θεὸς γιὰ τὴν προσβολὴ τῶν αἱρετικῶν Ἀρειανῶν πρὸς τὸν Υἱό Του, ἀφοῦ αὐτοί, δὲν ἀποδίδουν τὴν ἴδια-ἴση τιμὴ στὸν Ἰησοῦ Χριστό, μὲ ἐκείνη ποὺ ἀποδίδουν στὸν Πατέρα Του, ἀλλὰ τολμοῦν νὰ λένε ὅτι εἶναι ἄνισος καὶ πολὺ κατώτερος ἀπὸ τὸν Πατέρα!

    Μετὰ ἀπ’ αὐτὰ ὁ βασιλιᾶς ἀντελήφθη τὸν λόγο γιὰ τὸν ὁποῖο ὁ Ἐπίσκοπος φέρθηκε καὶ μίλησε μ’ αὐτὸν τὸν τρόπο στὸν γιό του καὶ τὸν θαύμασε, κι ἀμέσως διέταξε νὰ φέρουν μέσα τὸν κακῶς ἐκβαλλόμενο Ἀμφιλόχιο. Καὶ ἀφοῦ ἔπεσε στὰ πόδια του, ζητοῦσε συγγνώμη.

   Καὶ στὴ συνέχεια ἐκδίωκε, ὅσους δὲν ἐδέχοντο τὴν ὀρθόδοξη πίστη ποὺ θεσμοθετήθηκε στὴν σύνοδο τῆς Νικαίας. Κι ἔτσι, ἀφοῦ ἐκδιώχτηκαν οἱ Ἀρειανοὶ καὶ οἱ Εὐνομιανοί, «οἱ τῆς ὁμοουσίου πίστεως τῶν ἐκκλησιῶν κατεκράτησαν» (P.G. 146, 772ΒD).

[Νικηφόρου Καλλίστου, Ἐκκλησιαστικὴ Ἱστορία]

Το κείμενο:

Να μην απελπίζεται κανένας, ουδέποτε, για οτιδήποτε.

^{Ἑρμηνευτικὴ ἀπόδοσις μέρους τοῦ περὶ Μετανοίας Λόγου,}

^{ἐκ τοῦ ἀποδιδομένου εἰς τὸν Ἅγιον Ἀμφιλόχιον, Ἐπίσκοπον Ἰκονίου.}

^{«Δεῦτε πρός με πᾶντες οἱ κοπιῶντες καὶ πεφορτισμένοι,}

^{κἀγώ ἀναπαύσω ὑμᾶς» (Ματθ. 11, 28).}

Ἀντὶ προλόγου

Ὁ θεοχειροτόνητος ἐπίσκοπος Ἰκονίου Ἅγιος Ἀμφιλόχιος, ἐξάδελφος Γρηγορίου τοῦ Θεολόγου, μαθητής καὶ φίλος τοῦ Μεγάλου Βασιλείου, εἰς τὸν «Περὶ μετανοίας» ἐπιγραφόμενον εἰς αὐτὸν Λόγον του, μεταξὺ ἄλλων περὶ μετανοίας φιλανθρώπων διηγήσεων, ἀναφέρει καὶ τὸ ἀκόλουθον παράδοξον περιστατικόν.
«Βούλομαι δὲ καὶ ἑτέραν ἀφήγησιν, ὦ φίλοι, ὠφέλιμον οὖσαν ὑμῖν διηγήσασθαι, δεικνύουσαν καθαρῶς Θεὸν μηδένα ἀποστρέφεσθαι τῶν προσπελαζόντων αὐτῷ. Καὶ τοῦτο... ἀπὸ τῆς βίβλου τῶν Πατέρων πειράσομαι διηγήσασθαι».
-Θέλω, ὦ φίλοι, λέγει, νὰ σᾶς διηγηθῶ καὶ μίαν ἄλλην ὠφέλιμον διήγησιν ἡ ὁποία φανερώνει πολὺ καθαρὰ ὅτι ὁ Θεὸς δὲν ἀποστρέφεται κανένα ἀπὸ ὅσους θέλουν διὰ μετανοίας νὰ τὸν πλησιάσουν, μὲ σκοπὸν νὰ σωθοῦν. Καὶ αὐτὸ θὰ τὸ ἀνασύρω ἀπὸ τὴν βίβλο τῶν πατερικῶν διηγήσεων.
Διηγεῖται λοιπὸν ὁ Ἅγιος καὶ τὸ ἀπροσδόκητον αὐτὸ γεγονός, ὡς

Ο ΑΓΙΟΣ ΑΜΦΙΛΟΧΙΟΣ και οι ΟΙΚΟΥΜΕΝΙΣΤΕΣ

  Ἀμφιλοχίου Ἰκονίου, Κατὰ Αἱρετικῶν (Contra haereticos)

Ὁ ἅγιος Ἀμφιλόχιος γράφει γιὰ τοὺς αἱρετικοὺς τῆς ἐποχῆς του, καὶ εἶναι ὡσὰν νὰ γράφει κατὰ τῶν Οἰκουμενιστῶν! Περιγράφει μὲ καταπληκτικὴ ἀκρίβεια τὴν συμπεριφορὰ τῶν παναιρετικῶν Οἰκουμενιστῶν, οἱ ὁποῖοι παρουσιάζονται ὡς Ὀρθόδοξοι καὶ δίνουν τὴν ἐντύπωση ὅτι οἱ κακόδοξες θεωρίες τους ἔχουν ὀρθόδοξη βάση καὶ ἑρμηνεία καὶ πραγματοποιοῦνται κατ’ οἰκονομία γιὰ τὸ καλὸ τῶν ἑτεροδόξων. Ἀποτέλεσμα; Νὰ δημιουργοῦνται ἤπιες ἀντιδράσεις, καὶ νὰ μὴν προσκρούουν στὸ ἤδη (δι’ ἐπιμελοῦς προπαγάνδας δεκαετιῶν) ἀλλοιωμένο καὶ προετοιμασμένο νὰ ἀποδεχθεῖ τὸν Οἰκουμενισμὸ ὀρθόδοξο πλήρωμα, μὲ τὸ ὁποῖο (σημειωτέον) ἀποφεύγουν τὴν συζήτηση τῶν κακοδοξιῶν τους!

Γράφει, λοιπόν, ὁ Ἅγιος ὅτι οἱ αἱρετικοὶ

«...οὐδὲ οὐράνιον φρονοῦσιν· ἀλλ' οὐδὲ ἀνθρώπινον φρόνημα ἔχουσιν, οὐδὲ τολμῶσιν εἰς τὸ φῶς προελθεῖν ἢ φρονίμῳ ἀνθρώπῳ διαλεχθῆναι, ἢ πόλει χριστιανῶν ἐπιβῆναι, καθὼς οἱ προεστῶτες τῶν ἄλλων αἱρέσεων, οἵτινες πειρῶνται διὰ τῆς φιλοσοφίας καὶ κενῆς ἀπάτης πλανῆσαί τινας. Καὶ γὰρ διὰ τὴν προσοῦσαν αὐτοῖς δεινότητα καὶ τὰς γραφὰς πειρῶνται πρὸς τὰ ἑαυτῶν θελήματα ἕλκειν κἀκεῖθεν ἀπατᾶν τοὺς ἁπλουστέρους· αἱ γὰρ γραφαὶ ἐοίκασι τοῖς βοηθήμασι τοῖς ἰατρικοῖς, ἅτινα καλῶς μὲν σκευαζόμενα θεραπεύει, φαύλως δὲ ἢ ἀτέχνως διδόμενα φονεύει· διόπερ εἰκότως ἀλώπεκες μικροὶ λέγονται».

Ἂς ἀκούσουν καὶ ἂς λάβουν σοβαρὰ ὑπ’ ὄψιν τους τὸν ἅγιο Ἀμφιλόχιο οἱ Ποιμένες: Ἡ κακὴ ἑρμηνεία τῶν Ἁγίων Γραφῶν (δηλαδὴ ἡ ἑρμηνεία τῶν αἱρετικῶν Οἰκουμενιστῶν) φονεύουν! Μήπως ἔχουν ἀντίρρηση; Καὶ συνεχίζει:

 «Τὰς μὲν οὖν λοιπὰς αἱρέσεις ἔστιν εὑρεῖν ὅτι καὶ λόγον καὶ πιθανότητα ἔχουσι καὶ συλλογισμοῖς καὶ σοφίσμασί τινων ἁπλουστέρων περιγίνονται· καὶ νομίζω γὰρ καὶ περὶ τούτων ὁ προφήτης εὔχεται λέγων· Ῥύσεταί με ἐξ ἐχθρῶν μου δυνατῶν. Αἱ μέντοι μικραὶ ἀλώπεκες, τουτέστι αὗται αἱ αἱρέσεις, τί ἔχουσι δυνατὸν εἰς τὸ ἀπατῆσαι; Οὐ φρόνησιν, οὐκ ἰσχύν, οὐ παρρησίαν τοῦ δόγματος αὐτῶν, οὐ τὴν ἐπὶ πόλεων δικαιοσύνην δυναμένην ἀπατῆσαι τοὺς μεριζομένους τῇ πίστει· ἓν μόνον ἔχουσι, τὸ δολερὸν τῶν θηρίων τούτων. Ὅταν γὰρ εἰσέλθωσιν εἰς ἀμπελῶνα, τουτέστιν εἰς λαόν, οὐ παρρησίᾳ εἰσέρχονται, ἀλλὰ λάθρᾳ ὡς κλέπται, ὡς καὶ τὰ θηρία ταῦτα, αἱ ἀλώπεκες».

Καὶ αὐτοὺς τοὺς δολεροὺς κλέφτες, ἀντὶ νὰ τοὺς ἐκδιώξουν οἱ Ποιμένες τοὺς ὑποδέχονται μετὰ «φανῶν καὶ λαμπάδων»!

«Ἐπὰν ἴδωσι τὸν ἀμπελουργὸν εἰς ἕτερον μέρος ἀσχολούμενον, εἰσέρχονται ἀφειδῶς εἰς τοὺς ἀλλοτρίους καμάτους, οὓς καὶ ἀφανίζουσιν. Ἔστι δὲ καὶ οὕτως νοῆσαι τὸ γραφικὸν ῥητόν, οὐ μόνον αὐτοὺς μικροὺς ἀλώπεκας ὀνομαζομένους, ἀλλὰ καὶ μικροὺς ἀφανίζοντας ἀμπελῶνας. Οὐδεὶς γὰρ παρ' αὐτῶν ἀνὴρ ἰσχυρὸς καὶ ἑδραῖος τῇ πίστει καὶ τεθεμελιωμένος ἐπὶ τὴν πέτραν, τουτέστι τὸν Χριστόν, ἀπατᾶται, ἀλλ' εἴπου τις ἀχύρῳ παραπλήσιος καὶ παντὶ ἀνέμῳ περιφερόμενος ἀπολικμᾶται τῆς ἐκκλησίας».

Να, λοιπόν, ποιος εἶναι ὁ ρόλος καὶ ὁ «σκοπὸς» τῶν ἐπι-σκόπων. Νὰ μὴν ἀφήνουν ἀνοχύρωτους τοὺς πιστούς, ὥστε νὰ πλανῶνται ἀπὸ τοὺς αἱρετικούς! Βλέπετε, ἐσεῖς, νὰ ἐπιτελοῦν αὐτὸ τὸ ἔργο οἱ σύγχρονοι Ἐπίσκοποι;

«Περὶ τῶν τοιούτων καὶ ὁ κύριος ἐν εὐαγγελίοις λέγει· Ὃς ἂν σκανδαλίσῃ ἕνα τῶν μικρῶν τῶν πιστευόντων εἰς ἐμέ, συμφέρει ἵνα μύλος ὀνικὸς κρεμασθῇ εἰς τὸν τράχηλον αὐτοῦ καὶ τὰ ἑξῆς, δηλονότι μεγάλου καὶ ἡδρασμένου ἐν τῇ πίστει καὶ κρατοῦντος τὴν κεφαλὴν τῆς ἐκκλησίας, τὸν Χριστόν, μὴ δυναμένου σκανδαλισθῆναι. Περὶ τούτων αὐτῶν καὶ ὁ ἀπόστολος Παῦλος σαφῶς ᾐνίξατο εἰπών· Ἐκ τούτων εἰσὶν οἱ ἐνδύνοντες εἰς τὰς οἰκίας καὶ αἰχμαλωτίζοντες γυναικάρια σεσωρευμένα ἁμαρτίαις, ἀγόμενα ἐπιθυμίαις ποικίλαις, πάντοτε μανθάνοντα καὶ μηδέποτε εἰς ἐπίγνωσιν ἀληθείας ἐλθεῖν δυνάμενα. Ἔδειξε διὰ τοῦ ῥήματος τοῦ ἐνδύνοντες τὸν φωλεὸν τοῦ ὄφεως τοῦ ἀπατήσαντος τὴν πρώτην γυναῖκα· ἐφανέρωσε δὲ καὶ τὸ δολερὸν καὶ δειλὸν τῶν τρόπων αὐτῶν καὶ τοῦ κηρύγματος αὐτῶν τὴν ἀσθένειαν καὶ τῶν ἀπατωμένων τὸ σαθρόν· ἀνδρὸς γὰρ οὐ μέμνηται, εἰ μὴ μόνων γυναικαρίων εὐκόλων εἰς ἀπάτην. Διὰ τοῦτο καὶ τὸ κήρυγμα αὐτῶν ἐκεῖνο τὸ γένος ἀπατᾷ καὶ εἴπου τις γυναικώδης· καὶ ἔστιν ἰδεῖν ἐν ταῖς συναγωγαῖς αὐτῶν πλείονα γυναικάρια ἀπατώμενα, ἐξακολουθοῦντα ἀλλοτρίοις ἀνδράσι καὶ μετ' αὐτῶν ἀδιαφόρως συζῶντα· τὰ δὲ ἀκόλουθα τούτοις αἰσχρόν ἐστι καὶ εἰπεῖν.

»Τίς ὁ καθηγητὴς τῶν αἱρέσεων τούτων; Ὁ καθηγητὴς πασῶν τῶν αἱρέσεών ἐστιν ὁ διάβολος. Ὡς γὰρ ὁ Χριστὸς καθηγητής ἐστι τῆς καθολικῆς ἐκκλησίας καὶ παρέδωκεν ἑαυτὸν ὑπὲρ αὐτῆς, ἵνα αὐτὴν ἁγιάσῃ καὶ παραστήσῃ αὐτὸς ἑαυτῷ τὴν ἐκκλησίαν μὴ ἔχουσαν σπίλον ἢ ῥυτίδα ἤ τι τῶν τοιούτων, οὕτως καὶ ὁ διάβολος εἰς τὸ ἀπατᾶν καὶ σκορπίζειν ὢν ἕτοιμος καθηγητὴς γέγονε πασῶν τῶν αἱρέσεων.

»…Ὁ φθονερὸς διάβολος τῇ οἰκείᾳ κακίᾳ καὶ τῇ ἀρχαίᾳ αὐτοῦ τέχνῃ οὐ παύεται ἀπατῶν τοὺς ἀστηρίκτους· ὡς γὰρ πρὸ τοῦ εἴδωλα μετονομάσας θεοὺς ἀπὸ τοῦ ὄντως θεοῦ ἀπεπλάνησε τοὺς ἀνθρώπους, οὕτως καὶ νῦν πολλὰς ἐκκλησίας ὀνομάσας, μᾶλλον δέ, εἰ δεῖ τὸ ἀληθὲς εἰπεῖν, εἴδωλα ἐκκλησιῶν ἀναστήσας τῇ τοῦ Χριστοῦ ἀποταγῇ τοὺς πειθομένους αὐτῷ, ἵν' ὥσπερ τότε διὰ τῶν λεγομένων θεῶν ἀπὸ τοῦ θεοῦ ἀπέστησεν, οὕτως καὶ νῦν διὰ τῶν λεγομένων παρ' αὐτοῖς ἐκκλησιῶν τῆς ὄντως ἐκκλησίας ἀποσπάσῃ...

» Ὁ τοίνυν τὸ αἷμα τοῦ Χριστοῦ ἀρνούμενος τὴν παρουσίαν αὐτοῦ ἐνύβρισε καὶ τὴν καταβληθεῖσαν ὑπὲρ αὐτοῦ τιμὴν ἠθέτη σε. Καὶ τί ἀπολογήσονται οἱ τὸ αἷμα τοῦ θεοῦ ἀρνησάμενοι καὶ τῆς ἐκκλησίας δραπετεύσαντες; Εἰ γάρ, ὡς προείπομεν, οἱ ἀπόστολοι καὶ μάρτυρες τοσαῦτα ἔπαθον ὑπὲρ τοῦ αἵματος τοῦ Χριστοῦ καὶ ἐν τῇ ὁμολογίᾳ ταύτῃ ἐτελειώθησαν, ποίας τιμωρίας εἰσὶν ἄξιοι οὗτοι οἱ ἄνευ πληγῶν, οἱ ἄνευ ξίφους, ἄνευ παντὸς κινδύνου ἀρνησάμενοι τὴν ὑπὲρ αὐτῶν καταβληθεῖσαν τιμήν; Μηδὲ γὰρ νομιζέτωσαν ἔχειν τι χριστιανοῦ τοῦτο ἀρνούμενοι, πάντα γὰρ τὰ μυστήρια τῶν χριστιανῶν τούτου ἤρτηται· κἂν ἐκκλησίας εἴπῃς, κἂν γραφάς, κἂν κατηχήσεις, κἂν βάπτισμα, κἂν θυσιαστήριον, κἂν αὐτὸ τὸ σῶμα, ἄνευ τοῦ αἵματος οὐδέν ἐστι· σῶμα γὰρ ἄνευ τοῦ αἵματος νεκρόν ἐστι, νεκρὸν δὲ εἰς θυσιαστήριον οὐδεὶς προσφέρει.

»Ἀλλ' ἐάν τις ἀκριβῶς ἐξετάσῃ, παντὸς ἀνθρώπου πλανηθέντος ἐλεεινότεροί εἰσι καὶ πολλῶν θρήνων ἄξιοι οἱ ἐν ταῖς αἱρέσεσι ταύταις πλανηθέντες. Τοσοῦτον γὰρ κατίσχυσεν αὐτῶν ὁ πονηρὸς καὶ ἐσκότισε τὴν ἀσύνετον αὐτῶν καρδίαν, ὡς μὴ ἐπιγινώσκειν αὐτοὺς ὃ πεπόνθασι. Δέον γὰρ αὐτοὺς στένειν καὶ δακρύειν τοσούτων καὶ τηλικούτων ἀγαθῶν καὶ αὐτῆς τῆς ζωῆς στερηθέντας.

»Καὶ τίς οὕτως δεδούλωται τῷ πάθει τῆς φιλαργυρίας ὡς οἱ αἱρετικοί; Οὐ μόνον γὰρ τὰ αὐτοῖς ἐμπίπτοντα χρήματα μετὰ ἀσφαλείας κατέχουσιν, ἀλλὰ καὶ τῶν ἀλλοτρίων ὡς οἰκείων φρονισταὶ καὶ ταμεῖα γίνονται καὶ τόκους καὶ πλεονασμοὺς συνάγουσι καὶ ἄλλοις μὲν τὰ χρήματα προσπορίζουσι, αὐτοὶ δὲ τὰς ἀνομίας κερδαίνουσι, μόνον ἵνα τὸ πάθος τῆς πλεονεξίας αὐξήσωσιν. Οὐδεὶς γὰρ ἤκουσέ ποτε ὅτι αἱρετικὸς πάντα πωλήσας τὰ προσόντα αὐτῷ δέδωκε πτωχοῖς καὶ ποιητὴς τῆς ἐντολῆς ταύτης γέγονε. 

Μ. ΤΡΙΤΗ ΕΣΠΕΡΑΣ: Ως η γυναίκα ή ως ο Φαρισαίος;

Α΄. Πολύ ωφέλησε την ψυχή μας ο Χριστός, σαν παρακάθησε στο τραπέζι του Ζακχαίου. Γιατί όπου ο Χριστός φιλοξενείται, και κάμνει συντροφιά με τους ανθρώπους, και το πιοτό και το τραπέζι μας καταδέχεται, εκεί κατοικεί η ευφροσύνη. Γιατί ποιος τελώνης ή πόρνη ή απ’ εκείνους που έπραξαν όσα δε λέγονται κακά, βλέποντας τον Ποιητήν του ουρανού και της γης να εισέρχεται στο σπίτι του Τελώνη, ή εκείνον που μας δίδει τα στάχυα, να λαβαίνει με τα χέρια του ανθρώπινο ψωμί, ή των τσαμπιών τον χορηγό να πίνει απ’ το κρασί και να ευλογεί τα πατητήρια, και στο μυαλό του δε θάβαζε την πράξη τούτη για μεγάλη γιορτή και λαμπρό πανηγύρι; Αληθινά γιορτή. Ευφροσύνη αγγελικής φιλοξενίας, να βλέπεις το Δεσπότη με τους δούλους· το Θεό με τους ανθρώπους· τον Κριτήν τέλος να βλέπεις μ’ εκείνους που θα κρίνει, να κάθεται το ίδιο τραπέζι. Μα για τούτον το λόγο ήρθε στη γη, χωρίς να εγκαταλείψει τον ουρανό ορφανό από τη θεϊκή δόξα· γιατί και τέλειος γενόμενος άνθρωπος, δεν έπαυσε να είναι Θεός...

Β΄. Αλλά τούτο δεν το καταλάβαιναν οι Φαρισαίοι και σχολίαζαν με τις απαίσιές τους γλώσσες και διέβαλλαν το Χριστό  που τον έβλεπαν να τρώγει με τους τελώνες. Μα σαν τα ασκιά τα παληά ανοίξανε γιατί δεν μπορούσαν να δεχτούν τον καινούριο δυνατό λόγο της διδασκαλίας. Εμείς όμως, αδελφοί, ας ακολουθήσουμε το μέγα φιλάνθρωπο στην πορείαν του. Εκείνος