Πῶς πρέπει νὰ φυλᾶμε τὸ νοῦ μας ἀπὸ τὴν πολυπραγμοσύνη καὶ τὴν περιέργεια

Αόρατος Πόλεμος

Ἁγίου Νικοδήμου Ἁγιορείτου

      Καθὼς εἶναι ἀνάγκη νὰ φυλᾶμε τὸ νοῦ μας ἀπὸ τὴν ἀγνωσία, ὅπως εἴπαμε πρίν, ἔτσι παρομοίως εἶναι ἀνάγκη νὰ τὸν φυλᾶμε ἀκόμη καὶ ἀπὸ τὴν πολυπραγμοσύνη, τὴν ἀντίθετή της ἀγνωσίας. Γιατὶ, ἀφοῦ τὸν γεμίσουμε ἀπὸ πολλοὺς λογισμοὺς μάταιους καὶ ἄτακτους καὶ βλαπτικούς, τὸν κάνουμε ἀδύνατο καὶ δὲν μπορεῖ νὰ καταλάβη ἐκεῖνο ποὺ ταιριάζει στὴν ἀληθινὴ ἀπονέκρωσί μας καὶ τελειότητα. Γι᾿ αὐτό, πρέπει νὰ εἶσαι σὰν πεθαμένος ἐντελῶς, σὲ κάθε ἔρευνα τῶν ἐπιγείων πραγμάτων, τὰ ὁποῖα, ἂν καὶ μπορεῖ νὰ ἐπιτρέπωνται, δὲν εἶναι ὅμως καὶ ἀναγκαία. Καὶ μαζεύοντας πάντα τὸ νοῦ σου, ὅσο μπορεῖς μέσα στὸν ἑαυτό σου, κάνε τὸν ἀμαθῆ ἀπὸ τὰ πράγματα ὅλου τοῦ κόσμου τὰ πράγματα.

       Τὰ μηνύματα, οἱ καινούργιες εἰδήσεις καὶ ὅλες οἱ μεταβολὲς καὶ οἱ ἀλλοιώσεις, μικρὲς καὶ μεγάλες του κόσμου καὶ τῶν βασιλείων, ἂς εἶναι γιὰ σένα τέτοιου εἴδους, σὰν νὰ μὴν ὑπάρχουν καθόλου ⁽¹⁾. Ἀλλὰ καὶ ἂν σοῦ προσφέρωνται ἀπὸ τοὺς ἄλλους, ἐναντιώσου σὲ αὐτά, ἀπομάκρυνέ τα ἀπὸ τὴν καρδιὰ καὶ τὴ φαντασία σου. Ἂς εἶσαι δὲ προσεκτικὸς ἐραστὴς στὸ νὰ καταλάβης τὰ πνευματικὰ καὶ τὰ οὐράνια, μὴ θέλοντας νὰ γνωρίζῃς ἄλλο μάθημα στὸν κόσμο, παρὰ τὸν Ἐσταυρωμένο καὶ τὴ ζωή του καὶ τὸν θάνατο καὶ τὸ τί ζητάει αὐτὸς ἀπὸ σένα· καὶ βέβαια θὰ εὐχαριστήσῃς πολὺ τὸν Θεόν, ὁ ὁποῖος ἔχει γιὰ ἐκλεκτοὺς καὶ ἀγαπημένους του ἐκείνους ποὺ τὸν ἀγαποῦν καὶ φροντίζουν νὰ κάνουν τὸ θέλημά του.

    Ἐπειδή, κάθε ἄλλο ζήτημα καὶ ἔρευνα, εἶναι ἐγωισμὸς καὶ ὑπερηφάνεια, δεσμὰ καὶ παγίδες τοῦ διαβόλου, ὁ ὁποῖος σὰν πανοῦργος, βλέποντας ὅτι ἡ θέλησις ἐκείνων ποὺ προσέχουν στὴν πνευματικὴ ζωὴ εἶναι δυνατὴ καὶ ἰσχυρή, γυρεύει νὰ νικήσῃ τὸ νοῦ τους μὲ τέτοιες περιέργειες, γιὰ νὰ κυριεύσῃ μὲ αὐτὸν τὸν τρόπο καὶ τὸ ἕνα καὶ τὸ ἄλλο. Ὁπότε, συνηθίζει πολλὲς φορὲς νὰ τοὺς δίνη σκέψεις δῆθεν ὑψηλές, λεπτὲς καὶ περίεργες καὶ μάλιστα στοὺς εὔστροφους στὸ νοῦ καὶ σὲ ἐκείνους ποὺ εἶναι εὔκολοι νὰ ὑψηλοφρονήσουν.

     Γιατὶ αὐτοὶ αἰχμαλωτισμένοι ἀπὸ τὴν ἡδονὴ καὶ τὴ συνομιλία ἐκείνων τῶν ὑψηλῶν σκέψεων, στὶς ὁποῖες νομίζουν ψεύτικα ὅτι ἀπολαμβάνουν τὸν Θεό, ξεχνοῦν νὰ καθαρίσουν τὴν καρδιά τους καὶ νὰ προσέχουν στὴν ταπεινὴ γνῶσι τοῦ ἑαυτοῦ τους καὶ στὴν ἀληθινὴ ἀπονέκρωσι· καὶ ἔτσι ἀφοῦ δεθοῦν μὲ τὸ δεσμὸ τῆς ὑπερηφάνειας, γίνονται εἴδωλο τοῦ ἴδιου τοῦ νοῦ τους· καὶ στὴ συνέχεια, λίγο λίγο, χωρὶς νὰ τὸ καταλάβουν, φθάνουν νὰ λογαριάσουν, ὅτι δὲν ἔχουν ἀνάγκη πλέον ἀπὸ τὴν συμβουλὴ καὶ τὴ νουθεσία τῶν ἄλλων, ἐπειδὴ συνήθισαν νὰ προστρέχουν σὲ κάθε τους ἀνάγκη στὸ εἴδωλο τῆς δικῆς τους κρίσεως· πρᾶγμα, ποὺ εἶναι πολὺ ἐπικίνδυνο καὶ δύσκολο νὰ ἰατρευθῇ· διότι ἡ ὑπερηφάνεια τοῦ νοῦ εἶναι πλέον περισσότερο ἐπικίνδυνη ἀπὸ ἐκείνη τῆς θελήσεως.

      Ἐπειδή, ἡ μὲν ὑπερηφάνεια τῆς θελήσεως, ὄντας φανερὴ στὸ νοῦ, εὔκολα θὰ μπορῇ καμιὰ φορὰ νὰ ἰατρευθῇ, ὑποτασσόμενη σ᾿ ἐκεῖνο ποὺ πρέπει. Ὁ νοῦς ὅμως ὅταν ἔχῃ σταθερὴ γνώμη ὅτι ἡ κρίσις του εἶναι καλύτερη ἀπὸ τῶν ἄλλων, ἀπὸ ποιόν θὰ μπορῇ νὰ ἰατρευθῇ καὶ πῶς νὰ ὑποταχθῆ στὴν κρίσι τῶν ἄλλων, ἐκεῖνος ποὺ δὲν τὴν ἔχει τόσον καλὴ σὰν τὴν δική του; Ἂν ὁ ὀφθαλμὸς τῆς ψυχῆς, ὁ ὁποῖος εἶναι ὁ νοῦς, μὲ τὸν ὁποῖο ὁ ἄνθρωπος μπορεῖ νὰ γνωρίσῃ καὶ νὰ καθαρίσῃ τὴν ὑπερηφάνεια τῆς θελήσεως, εἶναι ὁ ἴδιος ἀσθενής, τυφλὸς καὶ γεμάτος ἀπὸ ὑπερηφάνεια, ποιός ἔπειτα μπορεῖ νὰ τὸν γιατρέψει; καὶ ἂν τὸ φῶς εἶναι σκοτάδι καὶ ὁ κανόνας εἶναι λάθος, πῶς θέλει νὰ φωτίσῃ ἢ νὰ διορθώσῃ τὰ ἄλλα; Γι᾿ αὐτὸ πρέπει νὰ ἀντισταθῇς τὸ γρηγορώτερο σὲ αὐτὴ τὴν ἐπικίνδυνη ὑπερηφάνεια τοῦ μυαλοῦ, προτοῦ νὰ διαπεράση μέσα στὸ νοῦ τῶν κοκκάλων σου καὶ ἀντιστεκόμενος, βάλε χαλινάρι στὴν ὀξύτητα τοῦ νοῦ σου καὶ ὑπόβαλε τὴ δική σου γνώμη στὴ γνώμη τῶν ἄλλων καὶ γίνε ἀνόητος γιὰ τὴν ἀγάπη τοῦ Θεοῦ καὶ θὰ εἶσαι σοφώτερος ἀπὸ τὸν Σολομώντα· «Ὅποιος νομίζει ὅτι εἶναι σοφὸς μὲ τὰ μέτρα αὐτοῦ ἐδῶ τοῦ αἰῶνα, ἂς γίνῃ μωρός, γιὰ νὰ γίνῃ πραγματικὰ σοφός» ^{(Α´ Κορινθ. 3,18)}.

^1. Γιὰ αὐτὸ καὶ ὁ μέγας Βασίλειος προστάζει, νὰ εἶναι σὲ μᾶς, σὰν μιὰ πικρὴ γεῦσι ὅλα τὰ κοσμικὰ διηγήματα· «ἤτω σοι πικρὰ γεῦσις, ἡ τῶν κοσμικῶν διηγημάτων ἀκρόαση, κηρία δὲ μέλιτος, τὰ τῶν ὁσίων ἀνδρῶν διηγήματα» (Λόγος ἀσκητικὸς περὶ ἀποταγῆς)" καὶ ὁ προφήτης Δαβίδ, λέει· «Διηγήσαντό μοι παράνομοι ἀδολεσχίας, ἀλλ᾿ οὐχ ὡς ὁ νόμος σου Κύριε» ^{(Ψαλμ. ριη᾿ 85)}.

Πηγή

Δεν πρέπει να εμπιστευώμαστε, ούτε να δίνουμε θάρρος ποτέ στον εαυτό μας

 (Άγιος Νικόδημος Αγιορείτης)

    Το να μην εμπιστεύεσαι τον εαυτόν σου (8), αγαπητέ μου αδελφέ, είναι τόσο αναγκαίο σε αυτόν τον πόλεμο, που χωρίς αυτό, να είσαι βέβαιος, ότι, όχι μόνον δεν θα μπορέσεις να πετύχεις τη νίκη που επιθυμείς, αλλ’ ούτε καν να αντισταθείς στο παραμικρό και αυτό, ας τυπωθεί καλά στο νου σου. Γιατί, εμείς πράγματι, όντας φυσικά διεφθαρμένοι από τη φύσι μας από τον καιρό της παραβάσεως του Αδάμ, έχουμε σε μεγάλη υπόληψι τον εαυτό μας, η οποία αν και δεν είναι αλήθεια, παρά ένα ψέμα και τίποτα άλλο, εμείς όμως, νομίζουμε με μία απατηλή εντύπωση, πως είμαστε κάποιοι (9). Αυτό είναι ένα ελάττωμα, που πολύ δύσκολα αναγνωρίζεται, και που δεν αρέσει στο Θεό, ο οποίος αγαπά να έχουμε εμείς μία γνώσι χωρίς δόλο γι’ αυτή την βεβαιότατη αλήθεια.
Δηλαδή, να ξέρουμε, ότι κάθε χάρι και αρετή που έχουμε, προέρχεται από αυτόν μόνο, που είναι η πηγή κάθε αγαθού και

Βίος τοῦ Ὁσίου Νικοδήμου τοῦ Ἁγιορείτου (Μνήμη 14 Ιουλίου)

Κωστὴς Κούκης

ἀπό τὸ βιβλίο
«ΚΟΛΛΥΒΑΔΕΣ: ΜΑΚΑΡΙΟΣ ΝΟΤΑΡΑΣ, ΑΘΑΝΑΣΙΟΣ ΠΑΡΙΟΣ, ΝΙΚΟΔΗΜΟΣ ΑΓΙΟΡΕΙΤΗΣ»

Ἀθήνα 2005: Ἐκδόσεις ΑΡΧΟΝΤΑΡΙΚΙ

---

    Ὁπωσδήποτε συνιστᾶ τόλμημα καὶ μάλιστα δυσανάλογα μεγάλο πρὸς τὶς δυνατότητες κάθε γήινου ἀνθρώπου νὰ δοκιμάζει μὲ τὶς ὅποιες λέξεις νὰ περιγράψει τα κατορθώματα μιᾶς πνευματικῆς πορείας, νὰ τὴν ἐγκλωβίσει μέσα σὲ συνηθισμένες ἐκφράσεις. Πολὺ περισσότερο ἂν αὐτὴ ἡ πορεία εἶναι ἐνσυνείδητη καὶ τείνει διακαῶς πρὸς τὸν Οὐρανό, στὴν οἰκείωση καὶ ἕνωση μὲ τὸ Θεό, ὅταν εἶναι πολιτεία διάβροχη ἀπὸ δάκρυα μετάνοιας καὶ
ἐξομολογήσεως, βίος ἀφιερωμένος στὴ θέωση τοῦ σάρκινου περιβλήματος τῆς ψυχῆς, τοῦ δερμάτινου χιτώνα. Ὅταν στόχος εἶναι ἕνας ἅγιος καὶ ἡ ἐπίμονη πορεία του πρὸς τὴν τελείωση, ἄσχετα τοῦ πόσο αὐτὴ συνδέθηκε μὲ τοὺς καθημερινοὺς ἀνθρώπους καὶ τὰ ἀνθρώπινα, μὲ μικρότητες καὶ ταπεινώσεις. Αὐτὰ ποὺ μεταποιοῦν ὅμως τὸν καθημερινὸ ἄνθρωπο σὲ ἅγιο δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ καταγραφοῦν, γιατὶ ἀνήκουν σὲ μία ἄλλη σφαίρα, σὲ ἕναν ἄλλο χῶρο, ποὺ δὲν μπορεῖ ὁ λόγος νὰ εἰσέλθει, πολὺ περισσότερο νὰ τὰ περιγράψει. Κατόπιν αὐτοῦ δὲν θὰ μᾶς ἀπασχολήσει ἐδῶ ἡ πορεία αὐτή, παρὰ μόνο συμπτωματικά, θα προσεγγίσουμε τὸ βίο καὶ τὴν πολιτεία του μόνο σὲ αὐτὰ ποὺ ἀφοροῦσαν τοὺς συνανθρώπους του, ποὺ τοὺς φώτισαν, τοὺς παιδαγώγησαν, τοὺς στήριξαν.
Ὁ Νικόδημος ἀνήκει στὴ χορεία τῶν προσώπων, τῶν λογίων καὶ πραγματικὰ σοφῶν διδασκάλων, τῶν ἀκαταμάχητων προστατῶν τῶν πνευματικῶν δικαιωμάτων τοῦ Γένους σὲ πραγματικὰ δύσκολη ἐποχή, ποὺ τοῦ ἐνέπνευσαν δύναμη καὶ θάρρος, λειτούργησαν

«Πώς να βλέπουμε τον πλησίον μας…»

Αγίου Νικοδήμου του Αγιορείτη

     «Αν το σφάλμα κάποιου αδελφού μπορεί να είναι δημόσιο και φανερό, εσύ αιτιολόγησέ το με αγάπη και φιλαδελφία και πες ότι στον αδελφό εκείνον με το να βρίσκονται άλλες αρετές κρυμμένες, για να φυλαχθούν αυτές, επέτρεψε ο Θεός να πέση στο σφάλμα αυτό· ή αν έχει μικρό χρονικό διάστημα το ελάττωμα εκείνο, για να παραμένει πιο ταπεινός στα μάτια τα δικά του·

    Και ακόμη με την καταφρόνησι των άλλων να κάνει κάποιον καρπό ταπεινώσεως και να ευαρεστήση τον Θεό περισσότερο, και έτσι το κέρδος του να είναι μεγαλύτερο από την ζημία του.

Λόγος εγκωμιαστικός περί των Οσίων Πατέρων των εν τούτω τω Αγίω Όρει του Άθω λαμψάντων

(Αγ. Νικόδημος Αγιορείτης)

Κυριακή Β΄ Ματθαίου, των Αγιορειτών Πατέρων

   Οσιακή πανήγυρις, πάντες οι δήμοι των Οσίων συνάχθητε. Μοναστών και μιγάδων εορτή σήμερον εις την του Χριστού Εκκλησίαν ανέτειλε· τα πλήθη των μοναστών και μιγάδων συνεορτάσατε. Καινή και κοινή μνήμη πάντων των του Όρους Αγίων Πατέ­ρων εξέλαμψε. Καινά και κοινά άσματα πάντες κοινώς οι εν τω Όρει πατέρες ψάλατε. Διατί κοινά; Ότι κοινοί προστάται και ευεργέται όλου κοινώς του Αγίου Όρους και οι θείοι ούτοι Πατέρες εφάνησαν. Διατί καινά; Ότι καινή και νεοφανής και η τούτων μνήμη· εις μεν τους ανωτέρω και παλαιούς χρόνους ουδαμώς τελουμένη, ήδη δε εις τους καθ’ ημάς καιρούς δικαίως και ευλόγως εορταζομένη.

Συγχύσεως και κακοδιδασκαλίας το ανάγνωσμα!!!

Μᾶς ἔστειλε ὁ κ. Ἐμμανουὴλ τὸ ἄρθρο του «Λόγος περί ακρίβειας και “μολυσμού”» πρὸς δημοσίευση.

Στὴν «Πατερικὴ Παράδοση» -καὶ παρὰ τὴν καλὴ διάθεση ποὺ δείξαμε στὴν ἀρχή, ὅταν δημοσιεύσαμε κάποια κείμενά του- δὲν δημοσιεύουμε ἄρθρα τοῦ κ. Ἐμμανουήλ, γιατὶ οἱ θέσεις του μᾶς βρίσκουν θεολογικὰ ἀντίθετους, ἀλλὰ καὶ γιατὶ δὲν θέλουμε νὰ προσφέρουμε στοὺς ἀναγνῶστες κείμενα, τὰ ὁποῖα ἐμεῖς διαβάζοντάς τα, δὲν καταφέρνουμε νὰ καταλάβουμε ποιό εἶναι τὸ νόημά τους.

Μᾶς ζητήθηκε ὅμως ἀπὸ σχολιαστὴ νὰ ποῦμε τὴν γνώμη μας περὶ αυτοῦ τοῦ κειμένου. Μᾶς γράφει:

«Αδελφοί απαντήστε παρακαλώ αγιοπατερικά σε αυτό:

http://www.katanixis.gr/2018/03/blog-post_84.html».

Ὡς ἐκ τούτου, ἀλλὰ καὶ ἐπειδὴ τὸ ἄρθρο τοῦ κ. Ἐμμανουὴλ ποὺ δημοσίευσε ἡ «Κατάνυξις» (ἐδῶ) κακοδοξεῖ, θὰ κάνουμε ἕνα μικρὸ σχολιασμό.

Α) Προκαλεῖ ἀπίστευτη θλίψη ἡ διαπίστωση, ὅτι ὀρθόδοξα ἱστολόγια δημοσιεύουν χωρὶς σχολιασμό, κείμενα μὲ τέτοιες κακόδοξες ἀπόψεις. Γράφει ὁ κ. Ἐμμανουήλ:

  «Έχοντας υπόψη τα παραπάνω καλόν είναι να ορίσουμε και να περιορίσουμε, να ορίσουμε τη στενή σχέση της έννοιας του μολυσμού με την αμαρτία και όχι με το δόγμα»!!!!

Καλά, συνειδητοποιεῖ τί λέει; Συνειδητοποιεῖ ὁ κ. Ἐμμανουὴλ (καὶ ἡ «Κατάνυξις» ποὺ τὸ δημοσιεύει) ὅτι ἀναιρεῖ καὶ διαγράφει κείμενα τόσων Ἁγίων ποὺ μιλοῦν γιὰ τὸν μολυσμὸ τῆς αἱρέσεως καὶ τὴν διὰ τὴν ἀπομάκρυνση τῶν πιστῶν ὡς σωτηριολογικὴ ἀνάγκη, γιὰ νὰ μὴ μολυνθοῦν; Δὲν ἀποτελεῖ αὐτὴ ἡ διδασκαλία, περὶ ἀπομακρύνσεως ἐκ τῶν αἱρετικῶν μέρος τῆς ἁγιοπατερικῆς μας Παραδόσεως; Δὲν ἔχει δημοσιευθεῖ στὸ διαδίκτυο ἀμέτρητες φορὲς αὐτὴ ἡ διδασκαλία; Τώρα τὴν ἀπορρίπτει ἐπειδὴ δὲν συμβαδίζει μὲ τὴν ἰδιόγνωμη δική του τακτική, ἐπειδὴ δηλαδὴ δὲν τὸν συμφέρει; Μὲ ποιό δικαίωμα; Ἔχουμε μήπως ἕνα νέο νομοθέτη καὶ νεο-πατέρα;

       Θὰ τοῦ θυμήσουμε μόνο ἕνα ἀπὸ τὰ πολλὰ κείμενα τῶν Ἁγίων: Ὁ ἅγιος Νικόδημος σχολιάζων το Β΄ Τιμ. 2 17, «καὶ ὁ λόγος αὐτῶν ὡς γάγγραινα νομὴν ἕξει», γράφει:

Να μελετούμε, αλλά και να καταλαβαίνουμε ότι ο Άγιος μας διδάσκει την απομάκρυνση κι όχι την κοινωνία με τους αιρετικούς!

 Σάββας Ηλιάδης

Η αγιαστική και σωστική δύναμη της μελέτης των ψυχωφελών βιβλίων, κατά τον άγιο Νικόδημο τον Αγιορείτη

     Στο βιβλίο του Αγίου Νικοδήμου του Αγιορείτου "ΝΕΑ ΚΛΙΜΑΞ" και στο εισαγωγικό του κείμενο με τίτλο: "Τοις αναγινώσκουσιν",  ο άγιος αναφέρεται εκτενώς στην ανάγκη της μελέτης των θείων Γραφών και γενικά των ψυχωφελών βιβλίων.  Δεν δικαιολογεί αυτήν την αμέλεια και αντικρούει τις συνήθεις «διαχρονικές» προφάσεις, οι οποίες προβάλλονται, με τρόπο απλό και πολύ διδακτικό. Τονίζει τη σοβαρότητα του  πράγματος και τις πνευματικές συνέπειες, οι οποίες έχουν άμεση σχέση με τη σωτηρία της ψυχής. Φέρνει δε ως απλανή μάρτυρα σε όλα αυτά, εκτός από τα εδάφια της Αγίας Γραφής και τον Άγιο Ιωάννη τον Χρυσόστομο. 

     Οφείλουμε να μελετούμε πολύ, ιδιαίτερα σήμερα, που οι καιροί είναι άκρως πονηροί και προσβάλλεται η πίστη, ακόμη και από υπεύθυνα πρόσωπα της Εκκλησίας. Με την ύπουλη παναίρεση του Οικουμενισμού, ο οποίος σαρώνει τα πάντα, "ευθείας ποιών τας τρίβους του αντιχρίστου" και με τις άνομες παραχωρήσεις στα θελήματα του δόλιου Καίσαρα, έγινε πλέον η ζωή μας «αχρίστιανη». 

Μελετώντας, θα είμαστε ασφαλισμένοι με τους λόγους των αγίων, για να μην πέσουμε στις παγίδες των αιρέσεων και τις μεθοδεύσεις των πολιτικών, οικονομικών και το χειρότερο ακόμη, των πλανεμένων και πλανόντων εκκλησιαστικών "ισχυρών". Η άγνοια, ο εφησυχασμός, η απραξία και η στασιμότητα στην αναζήτηση είναι σήμερα ο μεγαλύτερος εχθρός μας. Αν έχουμε την καλή ανησυχία, ο Θεός θα μας οδηγήσει να δούμε ποιος είναι ο αληθινός δρόμος. Σήμερα, με τα όσα συμβαίνουν γύρω μας, πολλά δεν μπορούν να θεωρούνται στην πίστη δεδομένα και αυτονόητα. Παρακάτω παραθέτουμε το απόσπασμα του λόγου του Αγίου σε νεοελληνική απόδοση:

. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

     Λοιπόν, βιαστείτε, αδελφοί μου αγαπητοί, βιαστείτε να αποκτήσετε αυτό το ψυχωφελές βιβλίο (εννοεί την ΝΕΑ ΚΛΙΜΑΚΑ) και κάθε άλλη παρόμοια, έτσι ώστε να την έχετε πάντοτε κοντά σας και να την μελετάτε, όταν θέλετε. Έτσι σας παρακινεί το χρυσό

Η παιδεία κατά τόν άγιο Κοσμά καί τόν άγιο Νικόδημο

Εὐδοξία Αὐγουστίνου, Φιλόλογος - Θεολόγος

 [Με αφορμή την έναρξη της νέας σχολικής χρονιάς] 

     Ἅγιος Κοσμᾶς

Ὁ ἅγιος Κοσμᾶς ἐγκατέλειψε τό ῎Ορος καί βγῆκε νά κηρύξει στούς ὑπόδουλους ῞Ελληνες τότε πού οἱ Τοῦρκοι τούς ἐξανάγκαζαν ἀκόμη καί ὁμαδικά νά ἐξισλαμισθοῦν, οἱ μισσιονάριοι ὀργίαζαν καί οἱ ῾Εβραῖοι βυσσοδομοῦσαν.

Πρωταρχικό μέλημά του ὑπῆρξε ἡ παιδεία τοῦ Γένους. «᾿Ανοίξατε σχολεῖα», δίδασκε. «Νά σπουδάζετε καί σεῖς, ἀδελφοί μου, νά μανθάνετε γράμματα ὅσον μπορεῖτε... Καλύτερον, ἀδελφέ μου, νά ἔχῃς ἑλληνικόν σχολεῖον εἰς τήν χώραν σου, παρά νά ἔχῃς βρύσες καί ποτάμια». Γιά τό λόγο αὐτό ρωτοῦσε τούς μεγάλους κάθε χωριοῦ· «῎Εχετε σχολεῖον ἐδῶ εἰς τήν χώραν σας νά διαβάζουν τά παιδιά; - Δέν ἔχομεν, ἅγιε τοῦ Θεοῦ. - Νά μαζευθῆτε ὅλοι νά κάμετε ἕνα σχολεῖον καλόν, νά βάλετε καί ἐπιτρόπους νά τό κυβερνοῦν, νά βάνουν διδάσκαλον νά μανθάνουν ὅλα τά παιδιά γράμματα, πλούσια καί πτωχά». Τό ἐρώτημα ἀμείλικτο συντάραζε τίς συνειδήσεις.

«Διατί, ἅγιοι ἱερεῖς καί τίμιοι προεστῶτες, δέν ἑρμηνεύετε τά εὐλογημένα μας ἀδέλφια νά στερεώνωσι καί νά βάνωσιν εἰς κάθε χωρίον σχολεῖον, νά μανθάνουν τά παιδιά γράμματα, νά γνωρίζουν τό καλόν καί τό κακόν;». Πρῶτος ἀπό ὅλους -πρίν ἀπό τή Γαλλική ᾿Επανάσταση- ἐμπνεύσθηκε καί ἐπέβαλε τή γενική καί τή δωρεάν παιδεία ἐπιστρατεύοντας ὡς δασκάλους τούς ἱερεῖς καί ὕστερα ὅσους γνώριζαν γράμματα· δέν ἔπρεπε νά τά κρατήσουν μόνον γιά τόν ἑαυτό τους.

Ὁ ἅγιος Κοσμᾶς ὁραματίστηκε μία Παιδεία ἀνθρωποπλαστική, τῆς ὁποίας σκοπός θά ἦταν ἡ ἀληθινή μόρφωση καί ἡ πνευματική καλλιέργεια· «Δέν βλέπετε ὅτι ἀγρίεψε το Γένος μας ἀπό τήν ἀμάθειαν καί ἐγίναμεν ὡσάν θηρία;».

Δέν ἤθελε μία Παιδεία ἄνυδρη καί ἀνούσια, ἀναμεταδότρια στείρων γνώσεων, ἀλλά Παιδεία χριστοκεντρική, ὀρθοδοξοκεντρική, ξένη πρός τά ἄθεα γράμματα τῆς ῾Εσπερίας,

Ο Όσιος Νικόδημος ο Αγιορείτης, ο σοφός διδάσκαλος της Εκκλησίας

                              

Ὁ Ἅγιος Νικόδημος ὁ Ἁγιορείτης ὁ πάμφτωχος καὶ διαχρονικὸς αὐτὸς φωστήρας τῆς Ἐκκλησίας μας, ὁ μέγιστος διδάσκαλος τῆς Ὀρθοδοξίας καὶ τοῦ Γένους μας, γεννήθηκε στὴν Χώρα τῆς Νάξου τὸ ἔτος 1749 ἀπὸ εὐσεβεῖς καὶ ἐνάρετους γονεῖς, τὸν Ἀντώνιο καὶ τὴν Ἀναστασία Καλλιβρούτση. Κατὰ τὴν βάπτισή του ἔλαβε τὸ ὄνομα Νικόλαος. Νηπιόθεν γαλουχήθηκε μὲ τὰ ζωογόνα νάματα τῆς εὐσεβείας καὶ τῆς πίστεως καὶ ἀνετράφη «ἐν παιδείᾳ καὶ νουθεσία Κυρίου», ὅπως παραγγέλλει ὁ θεῖος Παῦλος (Ἐφεσ. στ’ 4). Τὴν ἔμφυτη πρὸς τὰ θεία κλήση του, αὔξησε ἡ χριστιανικὴ ἀγάπη ποὺ πῆρε ἀπὸ τὸ οἰκογενειακό του περιβάλλον καὶ μάλιστα ἀπὸ τὴν ἐκλεκτή του μητέρα, τὴν δὲ εὐφυΐα του ἐκαλλιέργησε καὶ πολλαπλασίασε ἡ μελέτη καὶ ἡ σπουδή.   Προώδευε στὴν ἀρετὴ καὶ στὴν γνώση κατὰ τρόπο θαυμαστό. Κατ’ ἀρχήν, φοίτησε στὴν γενέτειρά του καὶ στὴν Σχολὴ Ἁγίου Γεωργίου περιοχῆς Γρόττας, Χώρας Νάξου, μὲ διδάσκαλο

Δύο παγίδες του διαβόλου

 (Άγιος Νικόδημος Αγιορείτης)

Σταχυολόγηση καί διασκευή κειμένου ἀπό τά “Πνευματικά Γυμνάσματα” τοῦ ὁσίου Νικοδήμου τοῦ Ἁγιορείτου

    Πολλές εἶναι οἱ παγίδες που στήνει ὁ διάβολος, για να πιάσει τίς ψυχές τῶν ἀνθρώπων καί νά τίς ὁδηγήσει στόν ὄλεθρο. Δυό ἀπ᾿ αὐτές εἶναι ἡ ἀργία καί ἡ πολυπραγμοσύνη. Καί ἡ ἀργία, δηλαδή τό νά κάθεται κανείς καί νά σαπίζει σέ μιά ἀξιοκατάκριτη ἀπραξία, καί ἡ πολυπραγμοσύνη, δηλαδή τό νά μπλέκεται κανείς μέ χίλιες ὑποθέσεις καί δουλιές, εἶναι ἐμπόδια γιά τή σωτηρία.

  Πολλοί χριστιανοί, προπαντός οἱ νέοι, περνᾶνε τή μέρα τους χωρίς ἐργασία. Περπατᾶνε στίς πλατεῖες, μιλᾶνε γιά τά διάφορα νέα, κοροϊδεύουν τούς διαβάτες, καί ὅταν πηγαίνουν στήν ἐκκλησία, τό κάνουν γιατί δέν ἔχουν νά κάνουν τίποτ᾿ ἄλλο. Ἔτσι σπαταλᾶνε τό χρόνο τους χωρίς κανένα κέρδος. Τό Ἅγιο Πνεῦμα στή Σοφία Σειράχ λέει, ὅτι «πολλήν κακίαν ἐδίδαξεν ἡ ἀργία»1.

  Θά λέγαμε, ὅτι ὁ διάβολος ἄνοιξε ἕνα σχολείο πονηρίας καί κακίας, καί ἐπειδή εἶδε πώς δέν ἐπαρκοῦσε ὁ ἴδιος γιά ὅλα τά μαθήματα τοῦ κακοῦ, ἔβαλε τήν ἀργία σάν βοηθό-δάσκαλο, γιά νά κάνει αὐτή ὅσα μαθήματα δέν πρόφταινε νά κάνει ἐκεῖνος!

  Σ᾿ αὐτό λοιπόν τό σχολείο μαθαίνουν οἱ ἄνθρωποι τίς ἁμαρτίες γρήγορα καί χωρίς κόπο. Καί τίς μαθαίνει ἀνεξαίρετα κάθε ἄνθρωπος, γιατί καί οἱ πιό καθυστερημένοι στό μυαλό γίνονται μαθητές ἄξιοι νά προκόψουν στό κακό. Ἐδῶ μαθαίνει ὁ ἄνθρωπος νά ἁμαρτάνει μέ τό λογισμό, ἐπιθυμώντας μέ τήν καρδιά τοῦ ἐκεῖνο πού δέν μπορεῖ νά κάνει μέ τά ἔργα. «Ἐπιθυμίαι ὀκνηρόν ἀποκτείνουσιν· οὐ γάρ προαιροῦνται αἱ χεῖρες αὐτοῦ ποιεῖν τι»2.

Μερικές φορές ὁ ὀκνηρός δέν κάνει τό κακό μέ τήν πράξη, γιατί χρειάζεται κάποιος κόπος. Ἀλλά μέ τούς πονηρούς λογισμούς τρέχει κάθε μέρα στήν ἀκαθαρσία.

 Στούς λογισμούς τοῦ ὀκνηροῦ καί φυγόπονου ἀνθρώπου ἀκολουθοῦν σάν ἁλυσίδα οἱ κατακρίσεις. Γιατί ὅσο εἶναι ἀμελής στά δικά του πράγματα καί στίς δικές του ὑποθέσεις, τόσο εἶναι

Ἁγίου Νικοδήμου τοῦ Ἁγιορείτου

Γιά τόν Ἅγιο Γρηγόριο τόν Παλαμᾶ

«Ἀλλοίμονο στόν καιρὸν ἐκεῖνο πού δέν σὲ ἀγαποῦσα», λέγει κάπου πρὸς τὸν Θεό, φλεγόμενος ἀπὸ ἔρωτα, ὁ ἅγιος Αὐγουστῖνος. Ἐγὼ δὲ μεταβάλλοντας ἐλαφρῶς τὸν λόγο, θὰ ἔλεγα ἀναλόγως: ἀλλοίμονο στόν καιρὸν ἐκεῖνο πού δέν εἶχαν ἐκδοθῇ διὰ τοῦ τύπου τὰ πάνσοφα καὶ θαυμαστὰ καὶ θεόβροντα συγγράμματα τοῦ μεγάλου φωστῆρος τῆς Θεσσαλονίκης Γρηγορίου. Ἂς χαθῆ ὁ φθόνος! Μᾶλλον δὲ ὁ πατὴρ τοῦ φθόνου, ὁ ὁποῖος ἄφησε τὰ συγγράμματα αὐτὰ κάπου τέσσερις αἰῶνες καὶ πλέον μέσα στό σκότος, παραπεταμένα σὲ μίαν ἄκρη, καὶ μόλις νά σωθοῦν ἀπὸ τὴν

Η αδύναμη πίστη (Άγιος Νικόδημος ο Αγιορείτης)

Σταχυολόγηση καί διασκευή κειμένου ἀπό τά “Πνευματικά Γυμνάσματα” τοῦ ὁσίου Νικοδήμου τοῦ Ἁγιορείτου

    Ἡ πίστη εἶναι μιά δύναμη, πού κατοικεῖ στό νοῦ καί στή θέληση. Ὁ νοῦς φωτίζεται ἀπό οὐράνιο φῶς καί κρατάει ὅσα μᾶς ἀποκαλύπτει ὁ Θεός. Ἡ θέληση πάλι παρακινεῖται κι αὐτή ἀπό τό Θεό ν᾿ ἀποδέχεται ὅσα ἀποκάλυψε στό νοῦ μέ τό φωτισμό. Ἀπό τήν ἄλλη ὅμως, ἡ θέληση συχνά προστάζει μέ τή θεία πίστη τό νοῦ – ἰδιαίτερα ὅταν αὐτός σκοτιστεῖ ἀπό κάποιο πάθος – νά κρατάει σάν ἀληθινά ὅσα ἀποκαλύπτει ὁ Θεός. Γιατί στή θέληση, στό αὐτεξούσιο, ὑποτάσσεται κι αὐτός ἀκόμα ὁ νοῦς. Τό αὐτεξούσιο, βλέπετε, εἶναι ἰδίωμα τῆς ψυχῆς, πού τῆς δόθηκε γιά νά ὑποτάσσει ὅλες τίς ἄλλες δυνάμεις της, τό ἴδιο ὅμως νά ὑποτάσσεται μόνο στό Θεό καί τό νόμο Του, ὄχι στό κακό καί τήν ἁμαρτία. Γιατί ὁ Θεός «οὐκ ἐνετείλατο οὐδέν ἀσεβεῖν καί οὐκ ἔδωκεν ἄνεσιν οὐδενί ἁμαρτάνειν»1. Ἡ ἀδυναμία λοιπόν τῆς πίστεως γεννιέται ἀπ᾿ αὐτές τίς δυό αἰτίες:

   Πρῶτα, ἐπειδή ὁ νοῦς δέν μπορεῖ νά εἰσχωρήσει βαθιά στά μυστήρια τοῦ Θεοῦ καί στά αἴτια πού μᾶς κάνουν νά τά πιστεύουμε.

    Κι ἔπειτα, ἐπειδή ἡ θέληση δέν μπορεῖ νά τ᾿ ἀγαπήσει πρίν τά γνωρίσει, μιά καί προϋπόθεση τῆς ἀγάπης εἶναι ἡ γνώση.

Γι᾿ αὐτό ὁ ἱερός Αὐγουστίνος εἶπε, ὅτι ὁ ἄνθρωπος μπορεῖ ν᾿ ἀγαπήσει τ᾿ ἀόρατα πράγματα, ὄχι ὅμως καί τά ἄγνωστα σ᾿ αὐτόν.

   Ἔτσι, βλέπουμε μερικούς ἀνθρώπους, πού εἶναι πιστοί ὄχι τόσο γιατί διάλεξαν συνειδητά καί θεληματικά τή ζωή τοῦ χριστιανοῦ, ὅσο γιατί γεννήθηκαν ἀπό γονεῖς χριστιανούς. Εἶναι πιστοί γιατί ἔλαβαν τό βάπτισμα. Ὥς πρός τά ἄλλα, τόσο λίγο καταλαβαίνουν τό μεγαλεῖο τῶν μυστηρίων, τόσο λίγο γνωρίζουν τήν ὑπεροχή τῆς πίστεώς μας ἀπέναντι στίς ἄλλες θρησκεῖες καί τόσο λίγο ἀκολουθοῦν στή ζωή τους τό νόμο τοῦ Εὐαγγελίου, ὥστε μόλις πού ξεχωρίζουν ἀπό τούς ἀπίστους.

   Κι ἐγώ τώρα, ρωτάω κάθε χριστιανό: Ποιός εἶσαι σύ, πού στέκεσαι ἐδῶ στήν ἐκκλησία; Ἀπό τίποτ᾿ ἄλλο δέν σέ ξεχωρίζω γιά χριστιανό, ἐκτός ἀπό τ᾿ ὄνομά σου. Γιατί ἄν σέ ρωτήσω, ποιός εἶν᾿ αὐτός ὁ Χριστός πού πιστεύεις, δέν θά ξέρεις νά μοῦ πεῖς. Κι ἔτσι

Ο Άγιος Νικόδημος ο Αγιορείτης για τις απόκριες και τα καρναβάλια

Ποιός μπορεί να διηγηθεί τις αταξίες, που κάνουν οι Χριστιανοί κατά την περίοδο των Αποκρέων, και μάλιστα στα νησιά;

Στ’ αλήθεια, θα μπορούσε να πεί κανείς, ότι τότε οι Χριστιανοί δαιμονίζονται όλοι, διότι χορεύουν, παίζουν, τραγουδούν ασυνείδητα, μέχρι και αυτοί οι πλέον γέροντες. Καί, όποιος δεν χορέψει ή δεν τραγουδήσει, θεωρείται τρελλός, διότι οι άνδρες φορούν γυναικεία φορέματα και οι γυναίκες ανδρικά·

διότι ντύνεται ο καθένας με διαφορετικά ρούχα και μάσκες, τις κοινώς αποκαλούμενες μουτσούνες· τότε δεν έχει διαφορά ηημέρα από την νύκτα· διότι επίσης με την ημέρα και όλη η νύκτα ξοδεύεται σε χορούς και μασκαριλίκια· τότε δεν διαφέρουν οι λαικοίαπό τους κληρικούς και τους ιερωμένους· διότι όλοι εξ ίσου ατακτούν· τότε, για να πώέτσι, πανηγυρίζει ηασέλγεια· γιορτάζει ηακολασία· ευφραίνεται η μέθη· αγάλλεται η τρυφή και ηασωτεία· χορεύει ο διάβολος με δέκα μανδύλια και μαζί με αυτόν χορεύει όλο το πλήθος των δαιμόνων· διότι το κέρδος, που κάνουν μόνο στις αποκριές, δεν μπορούν να το αποκτήσουν σε ολόκληρο τον χρόνο.

Λυπάται δε η αρετή· στενοχωριέται η σωφροσύνη· οδύρεται η χριστιανική σεμνότητα και η ευταξία· διώχνεται ο φόβος του Θεού και ο φόβος της κολάσεως και της κρίσεως· πενθείο Χριστός και θρηνούν όλοι οιάγγελοι και οι δίκαιοι.
«Ω, και ποιός να μη κλάψει; και ποιός να μη χύσει καρδιοστάλακτα δάκρυα, βλέποντας την απώλεια και την ανοησία αυτών των Χριστιανών;
Αυτοί είναι τόσο ανόητοι, πούαντί να κερδίσουν από την νηστεία της Αγίας Τεσσαρακοστής, περισσότερο ζημιώνονται από τις απόκριες, και, για να κερδίσουν ένα, χάνουν εκατό· και κάνουν οι άθλιοι σαν τους ανόητους εμπόρους, τρέχοντας σε ζημία και όχι σε κέρδος· διότι ασύγκριτα μεγαλύτερη είναι η βλάβη που δέχονται κατά τις απόκριες, παρά ηωφέλεια που λαμβάνουν από την Τεσσαρακοστή που έρχεται· ίλεως, ίλεως, ίλεως να γίνη ο Θεός.
Καί μακάρι αυτός να φωτίση τους άγιους Αρχιερείς και τους πνευματικούς και τους διδασκάλους, να εμποδίσουν αυτά τα κακά με αφορισμούς και με επιτίμια, όπως ορίζει και ο ξβ’ Κανόνας της αγίας και Οικουμενικής Συνόδου:
«Τας ούτω λεγομένας Καλάνδας, και τα λεγόμενα Βοτά, και τα καλούμενα Βουμάλια…κατά τι έθος παλαιόν και αλλότριόν του των Χριστιανών βίου, αποπεμπόμεθα, ορίζοντες μηδένα άνδρα γυναικείαν στολήν ενδιδύσκεσθαι ή γυναίκα την ανδράσιν αρμόδιον αλλά μήτε προσωπεία κωμικά ή σατυρικά ή τραγικά υποδύεσθαι· μήτε το του βδελυκτού Διονύσου όνομα την σταφυλήν εκθλίβοντος εν τοις ληνοίς επιβοάν….
Τούς ούν από του νυν τι των προειρημένων επιτελείν εγχειρούντας, εν γνώσει τούτων καθισταμένους, τούτους, ει μεν κληρικοί είεν, καθαιρείσθαι προστάσσομεν, ει δε λαικοί, αφορίζεσθαι».
*«Χρηστοήθεια των Χριστιανών», Αγίου Νικοδήμου Αγιορείτου, Λόγος Β’, Μεταφραστής: Βενέδικτος Ιερομόναχος Αγιορείτης, Εκδότης: Συνοδία Σπυρίδωνος Ιερομονάχου Νέα Σκήτη Αγίου Όρους, Έτος έκδοσης: 2010

Η θεραπεία της υπερηφάνειας (Άγιος Νικόδημος Αγιορείτης)

Σταχυολόγηση καί διασκευή κειμένου ἀπό τά “Πνευματικά Γυμνάσματα” τοῦ ὁσίου Νικοδήμου τοῦ Ἁγιορείτου

Πῶς λοιπόν μπορεῖ νά γιατρευτεῖ ἡ φοβερή ἀρρώστια τῆς ὑπερηφάνειας;

Αὐτή μπῆκε μέσα στήν καρδιά μας καί μᾶς ἔκανε πνευματικά φτωχούς καί δυστυχισμένους. Μᾶς φούσκωσε σάν τ᾿ ἀσκιά καί μᾶς ἀπογύμνωσε ἀπό κάθε ἀρετή. Ἔτσι ἐφαρμόζεται σέ μᾶς τό ρητό τοῦ σοφοῦ Σειράχ: «Τρία εἴδη ἐμίσησεν ἡ ψυχή μου καί προσώχθισα σφόδρα τῇ ζωῇ αὐτῶν· πτωχόν ὑπερήφανον, καί πλούσιον ψεύστην, γέροντα μοιχόν ἐλαττούμενον συνέσει»1.
Καί ἐπειδή ἡ μεγαλύτερη ὑπερηφάνεια εἶναι τό νά πιστέψουμε ὅτι μποροῦμε νά γιατρέψουμε τήν ψυχική αὐτή ἀσθένεια μέ τίς δικές μας δυνάμεις, γι᾿ αὐτό ἡ μόνο θεραπεία εἶναι νά προστρέξουμε στό Θεό καί νά Τόν παρακαλέσουμε μαζί μέ τόν Προφήτη Δαβίδ, λέγοντας: «Μή ἐλθέτω μοι πούς ὑπερηφανίας»2. Δηλαδή: Μήν παραχωρήσεις, Κύριε, νά βάλει τό πόδι της ἡ καταραμένη ὑπερηφάνεια στήν ψυχή μου.

Πρῶτα πρέπει νά θεραπευτοῦν ὁ νοῦς καί ἡ θέληση τῶν ὑπερηφάνων.
Ὁ νοῦς θεραπεύεται μέ τό νά γνωρίζει ὁ ἄνθρωπος πώς εἶναι ἕνα τίποτα μπροστά στό Θεό καί στούς ἁγίους, καί πώς ἡ δόξα τοῦ κόσμου εἶναι ἕνας καρπός πού δέν τόν τρέφει ἀλλά τόν φαρμακώνει. Ὁ Θεός, ἀφοῦ ἔκανε ὅλο τόν κόσμο, μέ ἄπειρη

«Όπου πτώμα κατέλαβεν, εκεί υπερηφανία προεσκήνωσεν».

 ΥΠΕΡΗΦΑΝΕΙΑ

ΤΟ ΜΕΓΑΛΟ ΕΜΠΟΔΙΟ ΤΗΣ ΣΩΤΗΡΙΑΣ ΜΑΣ

(Ἅγιος Νικόδημος ὁ Ἁγιορείτης)

Ὅπως ἀπ᾿ ὅλες τίς ἀρρώστιες τοῦ σώματος πιό ἐπικίνδυνη εἶναι ἡ κρυφή καί ἄγνωστη στόν ἄρρωστο, ἔτσι καί ἀπ᾿ ὅλες τίς κακίες, πού εἶναι ἀρρώστιες τῆς ψυχῆς, ἡ πιό ἐπικίνδυνη εἶναι ἡ ὑπερηφάνεια. Γιατί ὅσο καταστρεπτική εἶναι, ἄλλο τόσο εἶναι ἀπόκρυφη στόν ἄρρωστο. Καί μάλιστα πολλοί ἄνθρωποι τοῦ κόσμου ὄχι μόνο δέν ἐλέγχονται ἀπό τή συνείδησή τους πού εἶναι ὑπερήφανοι, ἀλλά κυριολεκτικά μεθᾶνε ἀπό τήν ὑπερηφάνεια, σέ σημεῖο πού καταντᾶνε νά τήν ἔχουν γιά στόλισμα καί στεφάνωμα! Γι᾿ αὐτό καί ὁ Προφήτης τούς ἐλεεινολογεῖ, λέγοντας: «Οὐαί τῷ στεφάνῳ τῆς ὑπερηφανείας… οἱ μεθύοντες ἄνευ οἴνου»1. 

Ἡ ὑπερηφάνεια εἶναι μιά ἄτακτη ἐπιθυμία ὑπεροχῆς τοῦ ἀνθρώπου, μέ τήν ὁποία μετράει τόν ἑαυτό του περισσότερο ἀπ᾿ ὅσο ἀξίζει στήν πραγματικότητα, καί θέλει οἱ ἄλλοι ἄνθρωποι νά τόν ὑπολογίζουν ἔτσι. Γι᾿ αὐτό ἕνας ὑπερήφανος δέν λογαριάζει κανέναν ἄλλον ἐκτός ἀπό τόν ἴδιο. Κέντρο σ᾿ ὅλα του τά πράγματα βάζει τόν ἑαυτό του, ὅπως ἡ ἀράχνη βάζει τόν ἑαυτό της κέντρο στόν ἱστό της. Καί ὅπως ἐκείνη πλέκει τίς κλωστές τοῦ ἱστοῦ μέ κέντρο τόν ἑαυτό της, ἔτσι καί ὁ

"Μη δώτε τα άγια τοις κυσι". Αποκλείονται της Θ. κοινωνίας παντελώς οι αιρετικοί και οι ακοινωνήτοι! Μια απάντηση στις συκοφαντίες περί "Εξουσίας της Θ. Μεταλήψεως"!

Προχθὲς δημοσιεύτηκε στὸ ἱστολόγιο «ΚΡΥΦΟ ΣΧΟΛΕΙΟ» ἕνα κείμενο ἀναφερόμενο στὸ γνωστὸ πόνημα τοῦ ἁγίου Νικοδήμου τοῦ Ἁγιορείτη «Περὶ συνεχοῦς Μεταλήψεως», ψέγον τὴν ἀκραία θέση ποὺ θέλουν νὰ ἐπιβάλλουν κάποιοι, δηλ. τὴν τριήμερη νηστεία ἐλαίου πρὶν τὴν Θ. Κοινωνία.

Κάποιος πολέμιος τοῦ «Πηδαλίου» καὶ τῶν Ἱ. Κανόνων βρῆκε ἀφορμή, ἀναρτώντας τὸ κείμενο αὐτό, νὰ τὸ σχολιάσει χύνοντας καὶ πάλι χολή κατὰ τῶν ἀποτειχισμένων μὲ τίτλο: "ΑΙΡΕΣΗ ΚΑΙ ΠΛΑΝΗ ΤΟ ΝΑ ΕΜΠΟΔΙΖΟΝΤΑΙ ΟΙ ΠΙΣΤΟΙ ΧΡΙΣΤΙΑΝΟΙ ΑΠΟ ΤΗΝ ΘΕΙΑ ΚΟΙΝΩΝΙΑ".

[Τὸ ἴδιο ἔκανε καὶ σήμερα, δημοσιεύοντας ἕνα ἀκόμα ἀκατανόητο, συκοφαντικὸ καὶ διαστρεβλωτικὸ τῶν θέσεών μας σχόλιο! Σχόλιο παραληρηματικό, σιβυλλικό, χωρὶς λογική, εἱρμὸ καὶ συνοχή, κατανοητὸ μόνο στοὺς “ἀριστοκράτες τοῦ πνεύματος” στοὺς ὁποίους ἀνήκει καὶ ἀπρόσιτο στοὺς πολλούς].

Εἶναι ὁ Ἀμέθυστος, ποὺ ἔχει χωρίσει τοὺς Ἁγίους σὲ κατηγορίες, ποὺ θεωρεῖ τὸν ἅγιο Θεόδωρο τὸν Στουδίτη δεύτερης κατηγορίας Ἅγιο, ἐπειδὴ ὁ Ἅγιος δὲν συμφωνεῖ μὲ τὶς φιλοσοφικές του «φωτισμένες» θεωρήσεις περὶ ἐξομολογήσεως, κι ἔτσι θέτει τὸν ἑαυτό του ὑπεράνω τῶν Ἁγίων καὶ τῶν Ἱ. Κανόνων. Εἶναι αὐτὸς ποὺ θεωρεῖ ὅτι τὸ «Πηδάλιο» ἀποτελεῖ μιὰ ἀτυχὴ στιγμὴ τοῦ Ἁγίου καὶ ὅτι ὅσοι ἀποτειχίστηκαν ἀπὸ τοὺς Οἰκουμενιστὲς Ἐπισκόπους εἶναι ἐκτὸς Ἐκκλησίας· ὅτι οἱ ἀποτειχισμένοι στηρίζονται σὲ κανόνες καὶ τοὺς ἐφαρμόζουν κατὰ γράμμα, ἐνῶ αὐτὸς στὶς Ἐντολές, παρότι μὲ ἑκατοντάδες σελίδες καὶ ἀναρτήσεις ἡ ἀναφορά μας εἶναι στὶς Ἐντολὲς τοῦ Ἰησοῦ Χριστοῦ καὶ τῶν Ἁγίων Του, τὶς ὁποῖες διερμηνεύουν οἱ Θεῖοι καὶ Ἱεροὶ Κανόνες (κατὰ τοὺς Ἁγίους Μ. Βασίλειο, ἅγιο Νικόδημο κ.λπ.) καὶ τοὺς ὁποίους αὐτὸς καταφρονεῖ.

Ἀποφεύγουμε νὰ σχολιάσουμε τὰ γεμάτα “ἥξεις ἀφήξεις” «θεοφώτιστα» κείμενά του, ἀλλὰ θὰ ἀσχοληθοῦμε μὲ ἕνα του σχόλιο σήμερα, γιὰ κάποιους ποὺ μᾶς τὸ ζητοῦν, χωρὶς νὰ χρησιμοποιήσουμε κι ἐμεῖς τὶς ὕβρεις καὶ αἰσχρολογίες ποὺ μεταχειρίζεται στὸ ἱστολόγιό του. (Ἔνδειξη φωτισμοῦ κι αὐτές, ποιοῦ τάχα πνεύματος;).

Εἶναι, βέβαια, σίγουρο πὼς θὰ βρεῖ κάποιες νεφελώδεις καὶ βαρύγδουπες δικαιολογίες ἢ θὰ παρουσιάσει μονοσήμαντες ἑρμηνεῖες ἁγιογραφικῶν κειμένων καὶ πώς, ἀντὶ μιᾶς καλοπροαίρετης κριτικῆς, θὰ συνεχίσει τὶς συκοφαντίες καὶ τὴν σπίλωση τῶν Ἀποτειχισμένων, κατηγορώντας γιὰ αἵρεση αὐτοὺς ποὺ προσπαθοῦν (παρὰ τὶς ἀδυναμίες τους) νὰ ἐφαρμόσουν τὶς Ἐντολὲς τοῦ Κυρίου, τὶς ὁποῖες αὐτὸς (ὅπως φαίνεται ἀπὸ τὰ κείμενα ποὺ παραθέτουμε) διαστρέφει κακοδοξώντας, ἀφοῦ δείχνει νὰ πιστεύει πὼς ἀποτελεῖ τὸν ὑπέρτατο κριτὴ τῶν πάντων καὶ τὴν τελευταία αὐθεντία τοῦ Χριστιανισμοῦ τῆς ἐποχῆς μας!

Τὸ σχόλιό του εἶναι τὸ ἑξῆς:

 «ΣΧΟΛΙΟ: Αυτή η αίρεση είναι ο κληρικαλισμός. Η ΕΞΟΥΣΙΑ ΤΗΣ ΘΕΙΑΣ ΜΕΤΑΛΗΨΕΩΣ. Σ' αυτή τήν υποχθόνια αίρεση κατέληξαν καί οι αποτειχισμένοι, παλαιοί καί νέοι, λόγω ανυπακοής. ΤΟΝ ΑΓΙΑΣΜΟ ΤΩΝ ΔΩΡΩΝ ΠΡΑΓΜΑΤΟΠΟΙΕΙ Ο ΚΥΡΙΟΣ ΚΑΙ ΤΟΝ ΠΡΟΣΦΕΡΕΙ Ο ΚΥΡΙΟΣ. Ο Ιερεύς δίνει  σέ όλους αλλά δέν τόν λαμβάνουν όλοι καί δέν είναι ίδιος γιά όλους. Σήμερα κυκλοφορεί η πλάνη ότι επειδή ο αγιασμός τών δώρων δέν είναι τού ιερέως δέν μπορεί νά τόν δώσει σέ οποιονδήποτε. Εχει ευθύνη. Δυστυχώς γιά τούς πλανεμένους ο ιερεύς κάνει μόνο τήν θυσία. Τά υπόλοιπα ανήκουν στόν Κύριο. Από τό θράσος αυτής τής εξουσίας σήμερα οικουμενιστές καί μή φτάνουν καί στήν επινόηση νέων δογμάτων καί στήν ανακήρυξη νέων θεών. Η αδιαφορία μας γιά τήν αλήθεια τής πίστεως άρχισε νά μάς κοστίζει πολύ ακριβά.

Αμέθυστος».

Γιὰ νὰ δοῦμε, ὅμως (παραβλέποντας τὸ σκοτεινὸ ὕφος τοῦ σχολίου του): ἀποτελεῖ δεῖγμα «ἐξουσίας τῆς Θείας Μεταλήψεως καὶ Αἵρεση −ὅπως μᾶς κατηγορεῖ− ἡ φροντίδα τῶν εὐλαβῶν ἱερέων νὰ μεταδίδουν τὴν Θ. Κοινωνία κατὰ τὶς Ἐντολὲς τοῦ Κυρίου, συναισθανόμενοι καὶ συνειδητοποιοῦντες τὴν εὐθύνη τους; Ἀποτελεῖ πλάνη ἡ τήρηση τῶν Ἐντολῶν τοῦ Θεοῦ;

Οἱ Ἅγιοι τῆς Ἐκκλησίας ἐφιστοῦν τὴν προσοχή μας −ἀκολουθοῦντες τὸν λόγο τοῦ Κυρίου− νὰ μὴ δημοσιεύουμε «βεβήλοις ἀκοαῖς καὶ ψυχαῖς τὰ θεῖα».

Ἄρα, πόσο πιὸ προσεκτικὸς πρέπει νὰ εἶναι ὁ ἱερεὺς ὅταν μεταδίδει τὸ ἴδιο τὸ Σῶμα καὶ τὸ Αἷμα τοῦ Κυρίου;

Καταδικάζει ὁ θεολόγος Γρηγόριος τὴν κατάπτωση νὰ «ρίπτουμε τὰ ἅγια τοῖς κυσί, καὶ βάλλομεν τοὺς μαργαρίτας ἔμπροσθεν τῶν χοίρων, βεβήλοις ἀκοαῖς καὶ ψυχαῖς τὰ θεῖα δημοσιεύοντες» (Λόγος Β΄ Ἀπολογητικὸς τῆς εἰς τὸν Πόντο φυγῆς…)

Ὁ Μ. Ἀθανάσιος γράφει: «…ὁ Κύριος παρήγγειλε “μὴ δῶτε τὰ ἅγια τοῖς κυσὶ μηδὲ βάλητε τοὺς μαργαρίτας ἔμπροσθεν τῶν χοίρων”. Οὐ χρὴ γὰρ τὰ μυστήρια ἀμυήτοις τραγῳδεῖν, ἵνα μὴ Ἕλληνες μὲν ἀγνοοῦντες γελῶσι, κατηχούμενοι δὲ περίεργοι γενόμενοι σκανδαλίζωνται. ἀλλὰ καὶ ὅμως ποῖον ἢ ποῦ ἢ παρὰ τίσι κατέαγεν ποτήριον;…» (Μ. Ἀθανασίου, Ἀπολογητικὸς δεύτερος). Καὶ ἀλλοῦ:

«Τοῖς ἔχουσι πόθον ἀκούειν λάλει τὰ συμφέροντα, ἐὰν δὲ ἀκούῃ καὶ μὴ ποιῇ, μηδὲν λάλει. Λέγει γὰρ ὁ Κύριος· “μὴ δῶτε τὰ ἅγια τοῖς κυσὶ μηδὲ βάλητε τοὺς μαργαρίτας ἔμπροσθεν τῶν χοίρων”. Κύνας γὰρ καὶ χοίρους ἀποκαλεῖ ὁ Θεὸς τοὺς ἐν ἀτίμῳ βίῳ διάγοντας· μαργαρῖται γὰρ τίμιοί εἰσιν οἱ τοῦ Θεοῦ λόγοι τοῖς ἀξίοις μόνοις διδόμενοι» (Μ. Ἀθανασίου, Περὶ παρθενίας).

Ὁ ἅγιος Ἰωάννης ὁ Δαμασκηνός γράφει «προκειμένου ειδικώς περί του μυστηρίου της θείας ευχαριστίας: “επεί γαρ εξ ενός άρτου μεταλαμβάνομεν οι πάντες, έν σώμα Χριστού και έν αίμα και αλλήλων μέλη γινόμεθα, σύσσωμοι Χριστού χρηματίζοντες. Πάση δυνάμει τοίνυν φυλαξώμεθα, μη λαμβάνειν μετάληψιν αιρετικών, μήτε διδόναι· μη δώτε γαρ τα αγία τοις κυσίν, ο Κύριος φησι, μηδέ ρίπτετε τους μαργαρίτας υμών έμπροσθεν των χοίρων, ίνα μη μέτοχοι της κακοδοξίας και της αυτών γενώμεθα κατακρίσεως. Eι γαρ πάντως ένωσίς εστί προς Χριστόν και προς αλλήλους, πάντως και πάσι τοις συμμεταλαμβάνουσιν ημίν κατά προαίρεσιν ενούμεθα· εκ προαιρέσεως γαρ η ένωσις αύτη γίνεται, ου χωρίς της ημών γνώμης· “πάντες γαρ εν σώμα εσμεν”, ότι εκ του ενός άρτου μεταλαμβάνομεν, καθώς φησιν ο θείος Απόστολος», Εκδ. Ορθ. Πίστεως 4, 13. MPG. 94, 1153 (Καρμίρη Ἰ., "Τα δογματικά και συμβολικά μνημεία της Ορθοδόξου Καθολικής Εκκλησίας, Μυστηριακή κοινωνία μετά των Ρωμαιοκαθολικών", τόμ. Β', Αθήνα 1953, σελ. 1000-1008.). -Δὲς καὶ Μ. Ἀθανασίου, Πρὸς Ἀντίοχον Δ, [Περὶ τοῦ μὴ κοινωνεῖν αἱρετικοῖς]).

Στὸ παρακάτω κείμενο, τώρα, ὁ Μ. Βασίλειος εἶναι ἀπολύτως σαφής· ὁ ἱερέας πρέπει νὰ προσέχει σὲ ποιούς μεταδίδει τὰ μυστήρια [Κάτι ποὺ πολλοὶ Ἁγιορεῖτες ὡς ἕνα σημεῖο τὸ ἐφαρμόζουν, καί, ὅταν προσέρχονται ἄγνωστοι ἐπισκέπτες, τοὺς ρωτοῦν, πρὶν κοινωνήσουν, τὸ ὄνομά τους κι ἂν ἔχουν ἑτοιμασθεῖ γιὰ τὴν Θ. Κοινωνία. Ἀντίθετα οἱ περισσότεροι ἱερεῖς στὶς ἐνορίες, μεταδίδουν τὴν Θ. Κοινωνία σὲ ὅλους ἐκείνους ποὺ προσέρχονται (Μουσουλμάνους, Βουδιστές, Παπικοὺς κ.λπ. ), παρὰ τὴν προειδοποίηση π.χ. ποὺ κάναμε σὲ ἱερεῖς, ὅτι ἐκκλησιαζόμενοι (κυρίως μαθητές) εἶναι ἄλλου δόγματος ἢ θρησκείας!].

Γράφει ὁ Μ. Βασίλειος: «Ἄξιον σεαυτὸν ποίησον τῶν ἱερῶν κανόνων· μὴ συλλειτούργει οὓς ὁ κανὼν ἀπωθεῖται. Ὅρα οὖν τίνι παρέστηκας, πῶς ἱερουργεῖς καὶ τίσι μεταδίδως. Ὅρα μὴ ἐπιλάθῃ τῆς δεσποτικῆς ἐντολῆς καὶ τῆς τῶν ἁγίων ἀποστόλων· “Mὴ δῶτε γάρ, φησί, τὰ ἅγια τοῖς κυσί, καὶ τοὺς μαργαρίτας μὴ βάλητε ἔμπροσθεν τῶν χοίρων”· …μὴ παραδῶς τὸν Υἰὸν τοῦ Θεοῦ εἰς χεῖρας ἀναξίων… Βλέπε τοὺς βουλομένους λαμβάνειν δωρεὰν ἐν τοῖς οἴκοις πῶς δίδως… Τοῖς δὲ τῆς θείας μεταλήψεως ἀξίοις μεταδίδου δωρεάν, ὡς καὶ αὐτὸς ἔλαβες· οἷς οἱ θεῖοι κανόνες οὐκ ἐπιτρέπουσι μὴ μεταδώσης» (Μ. Βασιλείου, Παραγγελία πρὸς ἱερεῖς).

Ὁ ἅγιος Ἰωάννης ὁ Χρυσόστομος γράφει: «…ἴδωμεν δὲ καὶ τὰ ἑξῆς. “Mὴ δῶτε γάρ, φησί, τὰ ἅγια τοῖς κυσί, μηδὲ ρίψητε τοὺς μαργαρίτας ἔμπροσθεν τῶν χοίρων”. Ὁ μὲν οὖν Χριστὸς καὶ ἐν προστάγματος τάξει τὴν ἐντολὴν δέδωκεν· ἡμεῖς δὲ ὑπὸ κενοδοξίας καὶ φιλοτιμίας ἀλόγου καὶ τοῦτο τὸ πρόσταγμα ἀνετρέψαμεν, ἀνθρώπους φθόρους καὶ ἀπίστους καὶ μυρίων γέμοντας κακῶν ἁπλῶς καὶ ἀνεξετάστως εἰς τὴν τῶν μυστηρίων παραδεχομένοις κοινωνίαν, καὶ πρὶν ἢ τῆς οἰκείας γνώμης δοῦναι βάσανον ἀκριβῆ, πάντα τὸν περὶ δογμάτων αὐτοῖς ἐκκαλύπτοντες λόγον, καὶ τὰ προπύλαια οὔπω δυνηθέντας ἰδεῖν ἀθρόως εἰς τὰ ἄδυτα ἄγοντες… Καὶ οὐκ ἐπὶ τῶν ἄλλων μόνον, ἀλλὰ καὶ ἐφ’ ἡμῶν αὐτῶν τὴν φρικωδεστάτην ταύτην παραβλέπομεν ἐντολήν, ἡνίκα ἂν τῶν ἀθανάτων μυστηρίων δέοι μετασχεῖν, μετὰ τῆς ἐγκειμένης ἡμῖν ἀκαθαρσίας τε καὶ ἀναισχυντίας τοῦτο ποιοῦντες πολλάκις» (Χρυσοστόμου Ἰωάννου, Πρὸς Δημήτριον Μονάζοντα, Περὶ Κατανύξεως).

Ἀλλὰ καὶ σὲ ἄλλο κείμενο ὁ Μ. Βασίλειος ἐφιστᾶ τὴν προσοχὴ τοῦ ἱερέως σὲ ποιούς μεταδίδει τὰ μυστήρια:

«Καὶ μὴ ὑποκρίνου, μηδὲ μεταδίδῳς τὸ θεῖον σῶμα ὅπου οὐ χρή. Σεαυτὸν ἄξιον ποίησον τῶν ἱερῶν κανόνων, καὶ συλλειτούργει ὡς οἱ κανόνες ἀπόθενται. Ὅρα οὖν πῶς παρίστασαι τῇ ἁγίᾳ τραπέζῃ, καὶ πῶς ἱερουργεῖς, καὶ τίνος μεταδίδως, καὶ πῶς καταστέλλεις· ὅρα οὖν, μὴ ἐπιλάθη τὰς δεσποτικὰς ἐντολὰς καὶ τῶν ἁγίων αὐτοῦ μαθητῶν τὰς παραδόσεις· φησὶ γάρ· «Μὴ δοτὲ τὰ ἅγιά τοῖς κυσί, μηδὲ ρίπτετέ τοὺς μαργαρίτες μου ἔμπροσθεν τῶν χοίρων». Ὅρα οὖν καὶ σύ, μὴ φόβῳ ὑπαχθῇς ἀνθρωπίνῳ, καὶ παραδώσῃς τὸν Υἱὸν τοῦ Θεοῦ εἰς χεῖρας ἀναξίων· ἀλλὰ μὴ ἐντραπῇς τινα τῶν ἐνδόξων τῆς γῆς, ἀλλὰ μηδὲ αὐτῶν τῶν τὸ διάδημα φορούντων πτοηθῇς ἐν τῇ ὥρᾳ ἐκείνῃ ὅτε ἱερουργήσαις. Βλέπε τοὺς βουλομένους τὰ δῶρα μεταλαμβάνειν ἐν τοῖς οἴκοις· σὺ ὄψει, ὅτι καὶ ὑπὸ γυναικῶν χαρίζονται, ἀλλὰ καὶ ἀναξίων. Ὅρα οὖν, ὡς οἱ θεῖοι κανόνες καὶ αἱ σύνοδοι τῶν ἁγίων Πατέρων ἐπεκύρωσαν· οὕτω πράττε, καὶ μὴ μεταδίδῳς ἀναξίοις ἢ λαϊκοῖς, παρὰ ἐπιστρέψαι αὐτοὺς τῇ ὀρθοδόξῳ πίστει. Οὐαὶ δὲ τοῖς μεταδιδοῦσιν αὐτοῖς! …Ταύτην τὴν παράδοσιν ἐὰν φυλάξῃς, ὦ ἱερεῦ, σώσεις σεαυτόν, καὶ οὓς μέλλεις διδάσκειν» (Μ. Βασιλείου, Λόγος περὶ Καταστάσεως ἱερέων).

Ἀλλὰ καὶ σὲ σχετικὴ μελέτη τοῦ καθηγητῆ Α.Π.Θ. π. Νικοδήμου Σκρέττα, μελετητῆ τῶν Κολλυβάδων, παρουσιάζονται παρόμοια κείμενα τοῦ ἱ. Χρυσοστόμου καὶ ἄλλων, ἀλλὰ καὶ ὁ σχολιασμὸς τοῦ π. Νικοδήμου, διὰ τῶν ὁποίων ἀποδεικνύεται ἡ κακοπιστία καὶ ἡ πλάνη τοῦ Ἀμέθυστου. Γράφει ὁ π. Νικόδημος σὲ ἕνα σημεῖο:

«Πέραν τῶν ἀπολύτως ἀναγκαίων ὅρων γιὰ τὴν δυνατότητα συμμετοχῆς στὴν εὐχαριστία, ὅπως ἡ ἰδιότητα τοῦ πιστοῦ καὶ τετελειωμένου μέλους τῆς συνάξεως…, ἡ βέβαιη καὶ ἀκράδαντη πίστη ὅτι διὰ τῆς κοινωνίας μετέχει στὴ ζωοποίηση τοῦ ἀληθοῦς ἀχράντου σώματος καὶ αἵματος τοῦ Χριστοῦ, καὶ ἡ τέλεση τοῦ μυστηρίου ὀρθοδόξως ἀπὸ τὴ μία, ἁγία, καθολικὴ καὶ ἀποστολικὴ Ἐκκλησία, ἀποκλειομένων παντελῶς τῶν αἱρετικῶν, σχισματικῶν καὶ ἀκοινωνήτων, ὑπάρχουν καὶ ἄλλες σημαντικὲς γενικὲς καὶ εἰδικὲς προϋποθέσεις γιὰ τὴν εὐχαριστιακὴ συμμετοχὴ τῶν πιστῶν» (Σκρέττα Νικόδημου, Ἀρχιμ., «Ἡ Θ. Εὐχαριστία καὶ τὰ προνόμια τῆς Κυριακῆς κατὰ τὴ διδασκαλία τῶν Κολλυβάδων» σελ. 95-97).

Καὶ εἶναι μὲν ἀλήθεια ὅτι «ποτὲ δὲν ταυτίσθηκε ὑποχρεωτικὰ ἡ προσέλευση στὴν εὐχαριστία μὲ ὑποχρεωτικὴ προσέλευση στὴν ἐξομολόγηση» σὲ «κάθε εὐχαριστιακὴ προσέλευση» (ὅπ. παρ., σελ. 102-103), ὁπωσδήποτε ὅμως, «ἡ ἄδεια καὶ εὐλογία τοῦ πνευματικοῦ πατρός… θεωρεῖται ἀναγκαία» (ὅπ. παρ. σελ. 104). Γράφει ὁ ἅγιος Νικόδημος: «…καθαρθέντες πρότερον μὲ τὴν πρέπουσαν προετοιμασία τῆς ἐξομολογήσεως τῶν ἁμαρτιῶν καὶ τῆς συγχωρήσεως τῶν ἐχθρῶν καὶ τῆς ἀποδιώξεως τοῦ μίσους…, οὕτως ἂς προσέλθωμεν εἰς τὰ θεῖα μυστήρια…» (ὅπ. παρ.,  σελ. 107).

«”Ἡ τάξις εἶναι αὐτή: Νὰ μελίζεται ὁ ἅγιος ἄρτος εἰς κάθε λειτουργίαν καὶ νὰ πηγαίνουν οἱ πιστοί, ὅσοι δὲν κωλύονται, νὰ μεταλαμβάνουν”» (Νικοδήμου Ἁγιορείτου, Περὶ συνεχοῦς μεταλήψεως, σελ. 54). «Τὴν θέση αὐτή… ὁ Νικόδημος στηρίζει ἐπαρκῶς στοὺς μυσταγωγοὺς Νικόλαο Καβάσιλα καὶ Συμεὼν Θεσσαλονίκης (ὅπ. παρ. 331).

«Ὅσο συχνότερα μεταλαμβάνει αὐτὸ τὸ ἅγιο αἷμα, τόσο συχνότερα μεταλαμβάνει αὐτὴν τὴν ἴδια τὴ ζωή. Ὅσο ὅμως μακρύνει τὴ μετάληψη, τόσο μακρύνεται καὶ ἀπὸ τὴ ζωή» (ὅπ. παρ. 343). «Ὅποιος δὲν κοινωνεῖ, μὴ κωλυόμενος, δὲν ἑορτάζει Πάσχα ἀληθινό. Ἀλλὰ καὶ ὅσοι πνευματικοὶ ἐμποδίζουν, ἀντὶ νὰ προτρέπουν, τὰ πνευματικά τους τέκνα νὰ μετέχουν συχνὰ καὶ πασχάλια στὰ εὐχαριστιακὰ δῶρα γίνονται παραβάτες τῶν ἱερῶν κανόνων» (ὅπ. παρ. 346).

«Εἶναι χαρακτηριστικὸ ὅτι οὔτε ὁ Νεόφυτος ὁ Καυσοκαλυβίτης ἀπαιτεῖ τὴν ἀνεξέλεγκτη, ἰδιόγνωμη, ἀδιάκριτη καὶ ἀπροϋπόθετη καθημερινὴ μετάληψη. Προτροπή του εἶναι νὰ κοινωνοῦν…, ὅταν ἀνεπιτίμητοι παρίστανται στὴ σύναξη» (σελ. 360). Και, ὡς γνωστόν, τὰ ἐπιτίμια τίθενται ἀπὸ τοὺς πνευματικούς! Οἱ ὁποῖοι καὶ κοινωνοῦν τοὺς πιστούς!

Καὶ ἀλλοῦ ὁ ἅγιος Νικόδημος λέγει: «…τάξις καὶ νόμος τῆς Ἐκκλησίας εἶναι νὰ μεταλαμβάνουν οἱ εὑρισκόμενοι χριστιανοὶ εἰς τὴν θείαν λειτουργίαν, ὅσοι δὲν εἶναι ὑπὸ κανόνα» (Σκρέττα, σελ. 405).

«Οἱ ἱερεῖς δὲν εἶναι ἰδιοκτῆτες, οὔτε καταχραστὲς τῶν οἰκονομουμένων γιὰ τὸν λαὸ θείων μυστηρίων, γι’ αὐτὸ, κατὰ τὸν Νικόδημο Ἁγιορείτη, “ὅσοι ἱερεῖς δὲν μεταλαμβάνουσι τοὺς μετ’ εὐλαβείας καὶ πίστεως προσερχομένους χριστιανοὺς εἰς τὴν θείαν κοινωνίαν, ὡς φονεῖς κρίνονται ὑπὸ τοῦ Θεοῦ”» (Σκρέττα, σελ. 407).

Αὐτὰ πρὸς τὸ παρόν!

Σημάτης Παναγιώτης

ΠΕΡΙ ΤΗΣ ΣΥΝΕΧΟΥΣ ΜΕΤΑΛΗΨΕΩΣ ΑΓΙΟΥ ΝΙΚΟΔΗΜΟΥ

Πηγή: «amethystosbooks» (ἐδῶ)

Ο μεγάλος πατέρας και άγιος Νικόδημος ο Αγιορείτης, του οποίου την μνήμη εορτάζει σήμερα η Εκκλησία, έδωσε μεγάλο αγώνα να επανέλθουν οι χριστιανοί στην ευλογημένη συνήθεια της συχνής προσέλευσης στο Άγιο Ποτήριο, συνήθεια που επί των ημερών του είχε ατονήσει. Για τον σκοπό αυτό μάλιστα συνέγραψε, μαζί με τον Άγιο Μακάριο Νοταρά Μητροπολίτη Κορίνθου, και το πόνημα "Περί της Συνεχούς Μεταλήψεως", το οποίο γνώρισε αρκετές επανεκδόσεις μέχρι σήμερα.

Η συνήθεια αυτή πολεμήθηκε και πολεμείται μέχρι της μέρες μας, με πρόφαση μια "ειδική" νηστεία, άνευ της οποίας τάχα δεν δικαιούται ο πιστός να λάβει ως έπαθλο την Θεία Κοινωνία, ασχέτως αν η διδασκαλία της Εκκλησίας είναι ξεκάθαρη στο ότι η Θεία Κοινωνία είναι φάρμακο προς θεραπεία και όχι έπαθλο των δήθεν "αξίων".

Στο πρόλογο της γ΄ εκδόσεως του παραπάνω εγχειριδίου, που έγινε από τον λόγιο μοναχό Κωνστάντιο Δουκάκη στην Αθήνα το 1895, διαβάζουμε το εξής γεγονός, που συνέβη στον μοναχό αυτόν, το οποίο αποτέλεσε μάλιστα αφορμή για την τρίτη έκδοση του πατερικού έργου:

"Ημέραν τινά Κυριακήν ετελείτο αγρυπνία εν τινι ενταύθα ιδιοκτήτω εκκλησιδίω του προφήτου Ελισσαίου. Παρευρεθείς και εγώ εν τη αγρυπνία, περί το τέλος της θείας λειτουργίας, ακούσας του ιερέως εκφωνήσαντος "μετά φόβου Θεού, πίστεως και αγάπης προσέλθετε" προσήλθον όπως μεταλάβω των αχράντων μυστηρίων, προητοιμασμένος βεβαίως ων. Άλλ' ο εφημέριος ιδών με προσεγγίσαντα, ητοιμάσθη να στρέψει τα νώτα, ότε εγώ προλαμβάνω και λέγω "Δέσποτα μου, με προστάξατε να προσέλθω, και ιδού ήλθον, διά τί τώρα φεύγετε;". Λέγει ο ιερεύς: "τι σε επρόσταξα;". "Να προσέλθω να μεταλάβω" τω απεκρίθην. "Αυτός δε μοι λέγει, "ενήστευσες τρεις ημέρας από λάδι;". Τότε και εγώ απολέσας την υπομονήν, απεκρίθην μετά ψυχικής ταραχής: "Δεν με ερωτάς, δέσποτά μου, εάν εξωμολογήθην; δεν με ερωτάς αν έκλεψα, αν εμοίχευσα, αν εφόνευσα, αν εβλασφήμησα, αν επιώρκησα, αν εσυκοφάντησα, αν παρέβην τας εντολάς του Θεού, εν γένει, αλλά μοι λέγεις αν έφαγα λάδι. Συ δεν τρώγεις λάδι το Σάββατον ή την Κυριακήν;". "Εγώ είμαι, λέγει, παπάς και μη με εξετάζεις, αλλά σε, δεν σε μεταλαμβάνω!"».

Η ιστορία αυτή μου θύμισε την περίπτωση ενός καλού καγαθού πνευματικού στην επαρχία πριν μερικά χρόνια, την οποία μου διηγήθηκε ένας ευσεβής αδελφός και η οποία φανερώνει την άγνοια και την σύγχυση που υπάρχει ακόμη και σήμερα.

Μια Δευτέρα προσήλθε ένας πιστός για να κοινωνήσει. Ο ιερέας τον αγριοκοίταξε και σκύβοντάς κοντά του του είπε: "Νήστεψες χθες το λάδι;". Ο πιστός του απάντησε αρνητικά και τότε ο ιερέας του είπε: "Δεν νήστεψες το λάδι; Δεν σε μεταλαμβάνω!".

Μετά από λίγο καιρό προσήλθε ένας άλλος πιστός, πάλι ημέρα Δευτέρα για να μεταλάβει και η ερώτηση του ιερέως επαναλήφθηκε. Ο πιστός σε αυτήν την περίπτωση του απάντησε θετικά και τότε ο ιερέας του είπε: "Νήστεψες ημέρα Κυριακή; Δεν σε μεταλαμβάνω!".

Αντίδοτο σε τέτοιες περιπτώσεις είναι τόσο η μελέτη των πατερικών βιβλίων, όσο και ο σεβασμός στους πνευματικούς. Όταν ένας πιστός έχει ευλογία από τον πνευματικό του, καλό θα είναι να μην εμποδίζεται να κοινωνάει.

Αν και η αγία συνήθεια της συχνής προσελεύσεως έφθασε στο σημείο να χαρακτηρισθεί από τους πολεμίους της ως "αίρεση" και "μακρακισμός", οι Άγιοι Κολλυβάδες, διά στόματος του Αγίου Αθανασίου του Παρίου αποφάνθηκαν ότι "όντως αίρεσις και πλάνη εστί το διώκειν και κωλύειν τους πιστούς της θείας Τραπέζης ότε βούλοιντο".

Κλείνοντας και με αφορμή την μνήμη του Αγίου Νικοδήμου αναρτούμε την β΄ έκδοση του έργου του, προς ωφέλεια των Ορθοδόξων Χριστιανών.