Μητροπολίτου Ναυπάκτου Ιεροθέου
Τὸ διαφωτιστικὸ ἄρθρο
τοῦ κ. Τσακίρογλου ποὺ δημοσιεύσαμε (ἐδῶ)
μὲ τίτλο «Οἰκουμενισμὸς καὶ ἐθνικισμός», συζητήθηκε καὶ προβλημάτισε κάποιους
ἀδελφούς. Γιὰ νὰ βοηθήσουμε στὴν
καλύτερη κατανόηση τοῦ θέματος δημοσιεύουμε παλαιότερη μελέτη τοῦ ἀρχιμ. Ἱεροθέου
Βλάχου (νῦν μητροπολίτη Ναυπάκτου), μὲ τὴν παρατήρηση ὅτι ὁ ἐθνικισμός -ὡς
ἀποκλειστικότητα καὶ ἀποκλεισμὸς ἄλλων- ἔχει συγγένεια μὲ τὸν
Παλαιοημερολογιτισμό, ποὺ ἔχει δημιουργήσει ἕναν ἄλλο «ἐθνικισμό».
Π.Σ.
Σεβ. Ναυπάκτου και αγ.
Βλασίου Ιεροθέου
ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1ο.
Η έννοια της λέξεως:
"έθνος"
Η λέξη έθνος απαντάται κατ’ αρχάς στον
Όμηρο και δηλώνει την ομάδα, το άθροισμα των ανθρώπων που αποτελούν ένα σύνολο.
Στον Όμηρο απαντώνται οι φράσεις «έθνος λαών», «Αχαιών έθνος», «Λυκίων μέγα
έθνος», «έθνεα πεζών» κλπ. Ο όρος έθνος αναφέρεται ακόμη από τον Όμηρο και στο
σύνολο των νεκρών: «έθνεα νεκρών». Επίσης αποδίδεται και στα σμήνη και τις
ομάδες των εντόμων και των ζώων. Είναι χαρακτηριστικές οι φράσεις «έθνεα
μυιάων, μελισσάων, ορνίθων» κλπ. Από διαφόρους άλλους αρχαίους συγγραφείς η
λέξη έθνος ταυτίζεται με τον λαό, αποδίδεται σε διάφορες φυλές «το Θετταλών...
Πενεστικόν έθνος» σε ιδιαίτερες τάξεις ανθρώπων, όπως «έθνος κηρυκικόν,
ραψωδών», καθώς επίσης αποδίδεται και σ’ ένα συγκεκριμένο φύλο, όπως «το θήλυ
έθνος»1.
Γενικά από την μελέτη των πηγών
συμπεραίνεται ότι η λέξη έθνος είχε κατ’ αρχάς φυλετικό χαρακτήρα και έδειχνε
τα κοινά γνωρίσματα που συγκροτούν μια ιδιαίτερη φυλή και αυτά είναι η
καταγωγή, η θρησκεία και «τα ομότροπα ήθη»2. Μέσα δε στην καταγωγή και τα «ομότροπα
ήθη», που αποτελούν τον πολιτισμό ενός λαού, συγκαταλέγεται οπωσδήποτε και η
γλώσσα.
Η πολιτιστική ενότητα του ελληνικού
έθνους δεν συνδεόταν αναπόσπαστα και με την πολιτική κρατική ενότητα. «Είναι
δυνατόν μία
