«Ο 15ος Κανόνας της Α – Β Συνόδου» και η "Δυνητική" θεωρία

Στη διδασκαλία του Οσίου Θεολήπτου Φιλαδελφείας, του Ομολογητού

ΝΙΚΟΣ Ε. ΣΑΚΑΛΑΚΗΣ

Στα «ΔΟΓΜΑΤΙΚΑ» του οσίου Θεολήπτου, Επισκόπου Φιλαδελφείας, διαβάζουμε: «Παράδεισος εστίν, ως ειρήκαμεν έμπροσθεν, η εκκλησία του Θεού, ξύλα δε οι ορθόδοξοι ποιμένες, οι εν τη εκκλησία του Θεού παρά ορθοδόξων αρχιερέων χειροτονούμενοι και εν ταις λαχούσαις εκκλησίαις πεμπόμενοι και τιθέμενοι επί τω διδάσκειν και καταρτίζειν πάντα Χριστιανόν, καρπός δε τούτων εστίν η ορθότης των δογμάτων, το κρατύνειν το ευσεβές φρόνημα, η των εντολών του Χριστού διδασκαλία και το σπουδάζειν, συμβιβάζειν και ενούν τα μέλη του Χριστού, ήγουν τους πιστούς, εις εν σώμα της Εκκλησίας» (Σελ. 311).

Η Εκκλησία δηλ. δεν είναι απλά μία συγκεκριμένη συνάθροιση πιστών. Αποτελεί την συνέχεια του απολυτρωτικού έργου του Θεανθρώπου Χριστού ή, κατά πατερική έκφραση, είναι ο Χριστός παρατεινόμενος εις τους αιώνας.

Η πνευματική ανακαίνιση του πιστού στηρίζεται, όπως γράφει ο Όσιος Θεόληπτος, στην ορθότητα των δογμάτων, στην τήρηση των εντολών του Χριστού, στην ενδυνάμωση του ευσεβούς φρονήματος. Όλα τα ανωτέρω, αρρήτως ενωμένα, ενώνουν τους πιστούς, τα μέλη της Εκκλησίας, στο σώμα της Εκκλησίας.

«Και μίαν έθετο εκκλησίαν τη πίστει και τω φρονήματι»

    (Δογματικά – Θεόληπτος Φιλαδελφείας, ο Ομολογητής)

      «Πρέπει πάση θυσία, να διαμορφωθεί δυναμική ενότητας και συντονισμού των Ορθοδόξων δυνάμεων έναντι της παναιρέσεως του οικουμενισμού»!

Σήμερα, ζούμε σε μια ευρεία κρίση της κοινωνίας μας και της εκκλησίας. Το εκκλησιαστικό σώμα, αγνοώντας την πατερική διδασκαλία, αδυνατεί να αυτοπροσδιορισθεί ορθόδοξα και να προσδιορίσει τα θεολογικά του μεγέθη. Αναλώθηκε και καταναλώθηκε σε μια τραυματική  «Δυνητική» πορεία έναντι του οικουμενισμού.

Ο αγωνιστικός, διεισδυτικός και νηφάλιος Πατερικός λόγος, αγνοείται και κυριαρχεί στα εκκλησιαστικά θέματα μια δυσπιστία, μια αδιαφορία και ένας μικροαστικό φόβος έναντι της αποτειχίσεως που διδάσκει η ίδια η Εκκλησία.

Ο Άγιος Θεόληπτος στους Δογματικούς του λόγους, οριοθετεί την πραγματική Εκκλησία του Χριστού και φανερώνει το πραγματικό της πρόσωπο. Γράφει:

«Ώσπερ δε τινά παράδεισον, τας κατά τόπους φυτεύσας εκκλησίας (ο Χριστός) συνήγαγε πάντας ημάς εν αυταίς και μίαν έθετο εκκλησίαν τη πίστει και τω φρονήματι».

Προβάλλει την μοναδική Εκκλησία που υπάρχει, ως χώρο ζωής (Παράδεισος), ζωής αιώνιας, έννοια πρωτολογική και εσχατολογική στη θεολογία. Αυτή η Εκκλησία τονίζει, έχει μόνο μία ορθή πίστη, που κινείται μέσα στο φως του Χριστού.

Τονίζει, ακόμη, το ενιαίο φρόνημα της διαχρονικής Εκκλησίας, το οποίο διαμορφώνει η Γραφή και η διδασκαλία των αγίων. Γράφει σχετικά (στον ίδιο Λόγο):

«Μόνον μη εξαπατηθήτε ταις ψευδολογίαις αυτών επαγγελομένων ορθότητα πίστεως»

(Μ. Βασίλειος – Επιστολή 240 – Προς Πρεσβυτέρους Νικοπόλεως)

 ΝΙΚΟΣ Ε. ΣΑΚΑΛΑΚΗΣ

Για την επιστολή 240, διαβάζουμε:

«Εγράφη την άνοιξιν του 375. Ο Βασίλειος επληροφορήθη ότι μερικοί από τους κληρικούς της Νικοπόλεως, λόγω του ότι οι ναοί των είχαν καταληφθεί από τον φιλαρειανόν επίσκοπον Φρόντωνα και λόγω του διωγμού, είχαν προσχωρήσει εις αυτόν ή ήσαν έτοιμοι να προσχωρήσουν. Η επιστολή έχει σκοπόν να συγκρατήση τα πράγματα. Η επιστολή εστάλη προφανώς εις τον επίσκοπον Ευφρόνιον». (Μ. Βασιλείου Έργα, Τόμος 3, Ε.Π.Ε.).

Ο Μ. Βασίλειος γράφει, σχετικά: «Μόνον μη εξαπατηθήτε ταις ψευδολογίαις αυτών επαγγελομένων ορθότητα πίστεως. Χριστέμποροι γαρ οι τοιούτοι και ου Χριστιανοί, το αεί αυτοίς κατά τον βίον τούτον λυσιτελούν του κατ’ αλήθειαν ζην προτιμώντες. Ότεενόμισανκτάσθαι την κενήνταύτην αρχήν, προσέθεντο τοις εχθροίς του Χριστού· ότε είδον τους λαούς αγριαίνοντας, σχηματίζονται πάλιν την ορθότητα. Ουκ οίδα επίσκοπον μηδέ αριθμήσαιμι εν ιερεύσι Χριστού τον παρά των βεβήλων επί καταλύσει της πίστεως εις προστασίαν προβεβλημένον».

Μετάφραση: Μόνον να μη εξαπατηθήτε από τας ψευδολογίας των, όταν επαγγέλλωνται την ορθότητα πίστεως. Τέτοιοι άνθρωποι είναι Χριστέμποροι και όχι Χριστιανοί, καθ’ όσον προτιμούν πάντοτε εκείνο που τους ωφελεί εις τον παρόντα βίον από την ζωήν της αληθείας. Όταν ενόμισαν ότι απέκτησαν αυτήν την ματαίαν εξουσίαν, προσετέθησαν εις τους εχθρούς του Χριστού· όταν είδαν να αγριεύουν οι λαοί (ως αντιδρώντες!) πάλιν συμμορφώνονται προς την ορθότητα (της πίστεως). Δεν αναγνωρίζω ως επίσκοπον ούτε θα συγκαταριθμήσω μεταξύ των ιερέων του Χριστού αυτόν που προεβλήθη εις την αρχήν από τα βέβηλα χέρια προς κατάλυσιν της πίστεως» (Τόμος 3 – Ε.Π.Ε. – Προς Πρεσβυτέρους Νικοπόλεως).

Σήμερα, μπορεί να προχωρήσει κανείς σε πολυάριθμες αντιπαραβολές – παραλληλισμούς, χωρίς κίνδυνο αστοχίας.

Τι, άραγε, σημαίνουν τα σύγχρονα εκκλησιαστικά γεγονότα, όπως η «σύνοδος» της Κρήτης και το «Ουκρανικό σχίσμα», που τα αντιλαμβάνεται στην πολυμορφία τους κάθε τόσο η Ορθόδοξη συνείδηση – ευαισθησία;

Δεν αποτελούν μία νέα «ορθότητα» πίστεως;

«Εστί μεν γαρ ικανωτέρα πάντων η θεία Γραφή (και των Συνόδων)»

Μ. Αθανάσιος – Τόμος 10 – Ε.Π.Ε.

(Περί των εν Αριμίνω και Σελευκεία Συνόδων)

Τοῦ Ν. ΣΑΚΑΛΑΚΗ

Στα έργα του Μ. Αθανασίου και ειδικά στην εισαγωγή του Τόμου 10, «Περί Συνόδων Αριμίνου και Σελευκείας», διαβάζουμε:

«Αι δύο σύνοδοι του 359, αι οποίαι συνεκλήθησαν εις την Αρίμινον της Ιταλίας και την Σελεύκειαν της Ισαυρίας, ήσαν μία, η οποία συνεκλήθη εις δύο τμήματα.

Εις μεν την Αρίμινον συνήλθον οι επίσκοποι της Δύσεως, εις δε την Σελεύκειαν οι της Ανατολής» (Σελ. 14).

Η κακόδοξη αρχή της «ανεξαρτησίας» της Ορθοδοξίας σε κοινωνία με την αίρεση!

«Συμφυές με την πλάνη το ψεύδος»

(Αγ. Γρηγόριος Παλαμάς – Αντιρρητικός ΣΤ΄1,2 – Ε.Π.Ε. 6)

«Κάθε κακοδοξία έχει μέσα της την ανακολουθία και αυτεπιβουλία…».

         Τοῦ Ν. ΣΑΚΑΛΑΚΗ

Αναμφίβολα, κάποιες «θεολογικές» διατυπώσεις, σήμερα, εκλαμβάνονται ως ομολογία πίστεως στην Εκκλησία, χωρίς να βρίσκονται σε απόλυτη σχέση με ό,τι πιστεύει – φρονεί η Εκκλησία και με ό,τι αποτελεί Πατερική παράδοση.

Παράδειγμα, οι δηλώσεις του π. Αιμιλιανού της Σιμωνόπετρας ενώπιον του Σεβ. Μαξίμου, που είχε μεταβεί στο Άγιο Όρος ως Πατριαρχικός έξαρχος, για την σταθερότητα επαναφοράς του μνημοσύνου του Οικουμενικού Πατριάρχη και την τιμωρία της Ι. Μ. Εσφιγμένου.

- π. Αιμιλιανός: «δι’ αυτό ενώπιον υμών, άγιε πρόεδρε, ομολογώ, ότι η αφοσίωσίς μου προς την μητέρα μεγάλην του Χριστού Εκκλησίαν είναι τοιαύτη, ώστε θα προετίμων να πλανώμαι, αλλά να έχωμαι στερρώς της Αγίας Μητρός Εκκλησίας, παρά να αληθεύω ανεξαρτήτως απ’ αυτήν, διότι δεν θα έχω την βεβαιότητα ότι πατώ σε έδαφος ασφαλές» (Πρακτικά της Συνεδρίας Β΄ (συνάξεως) της 28-9-79, σ. 2).

Σ’ αντίθεση με τον π. Αιμιλιανό, ο αγ. Γρηγόριος ο Παλαμάς δηλώνει:

«Περί της εις Θεόν πίστεως η διαφορά»

(Μ. Βασίλειος – Επιστολή (188) προς Αμφιλόχιον)

         Τοῦ Ν. ΣΑΚΑΛΑΚΗ 

Αναμφίβολα, ο Μ. Βασίλειος εμβάθυνε σε ευρύ φάσμα θεολογικών, φιλοσοφικών–επιστημονικών και κοινωνικών ζητημάτων, για να αποστάξει την ορθή θεολογική γνώση χωρίς απόκλιση από την Αγία Γραφή και την διαχρονική παράδοση της Εκκλησίας.

Το ύψος της πνευματικότητας και της εκκλησιολογικής διδασκαλίας του Μ. Βασιλείου έγινε, εν πολλοίς, και φρόνημα της Εκκλησίας.

Αυτό αντανακλάται και στον πνευματικό–θεολογικό ορίζοντα των μεταγενέστερων πατέρων, όπως για παράδειγμα στον Άγιο Θεόδωρο τον Στουδίτη, μια γνήσια συνέχεια του Μ. Βασιλείου.

Αλήθεια κοινότυπη, αλλά παρ’ όλα αυτά ελάχιστα διαδεδομένη στο σημερινό Εκκλησιαστικό σώμα.

Τα χρόνια κύλησαν στη γοργή σπειροειδή τροχιά τους και φρόντισαν οι εκκλησιαστικές ηγεσίες να ξεθωριάσουν τις αλήθειες αυτές. Διαμόρφωσαν δηλ. πίστη και πράξη, με κατεύθυνση μόνο στην ιαματική χάρη των αγίων.

Μερικά παραδείγματα, που αποδεικνύουν πως εκκολάφθηκε η εκκλησιολογική δύναμη του αγ. Θεοδώρου. Γράφει σχετικά:

- «Οι τω κορυφαίω Πέτρω και τω μεγάλω Βασιλείω αντιδιατιθέμενοι, της αυλής του Χριστού παντάπασιν αλλότριοι» (Επιστολή 72 – Νικολάω τέκνω).

- «Ου ναός Θεού άγιος ο υφ’ αιρετικών βεβηλούμενος, αλλ’ οίκος κοινός, ως φησιν ο μέγας Βασίλειος,  του εφεστώτος αγγέλου εν αυτώ, ως εφ’ εκάστης Εκκλησίας, υπεκστάντος δια την ασέβειαν; Διόπερ ουδ’ η τελουμένη εν αυτώ θυσία Θεώ ευπρόσδεκτος. Και άκουσον αυτού λέγοντος · «ο ασεβής ο θύων μοι μόσχον, ως ο αποκτείνων κύνα» (Ησ. 66, 3) (Επιστολή 80, Ιωάννη Λογοθέτη).

Ερωτά ο αγ. Θεόδωρος:

«ΝΕΟΠΟΙΕΙΣ ΤΟΥΣ ΓΗΓΕΝΟΙΣ»

(Από τον κανόνα του Μ. Σαββάτου)

Ανοικτή επιστολή προς π. Ανδρέα Κονάνο

Τοῦ Ν. ΣΑΚΑΛΑΚΗ

Πριν αναφερθώ, π. Ανδρέα, στη Χριστουγεννιάτικη ανάρτησή σας με τίτλο: «ΧΩΡΟΥΝ ΚΑΙ ΟΙ ΑΜΑΡΤΩΛΟΙ ΣΤΗ ΦΑΤΝΗ ΣΟΥ ΧΡΙΣΤΕ ΜΟΥ;», να ευχηθώ η Χάρις του Χριστού να αλλοιώσει τις ψυχές όλου του κόσμου.

Ο τίτλος του κειμένου σας έχει σχέση αναφοράς με ένα σημαντικό (θεολογικά) τροπάριο του Όρθρου του Μ. Σαββάτου: «Νεοποιείς τους γηγενείς, ο Πλαστουργός, χοϊκός χρηματίσας, και σινδών και τάφος υπεμφαίνουσι το συνόν σοι, Λόγε μυστήριον…» (Ωδή 5η) δηλ. «Ξανανιώνεις τους ανθρώπους που έπλασες από χώμα, με το να γίνεις εσύ ο Δημιουργός χοϊκός άνθρωπος. Το σεντόνι που σε τύλιξε, και ο τάφος υποδηλώνουν αυτό το μυστήριο που συνυπάρχει σ’ εσένα, Λόγε του Θεού». Ας γίνω πιο σαφής. Ο «υποθετικός Γιάννης» του κειμένου σας είναι δημιούργημα της υλιστικής Αστοχριστιανικής κοινωνίας.

Εν είδει ορίου, κατατάσσετε τις περιστάσεις της ζωής του Γιάννη σε μια κλίμακα ιεράρχησης και θεωρείτε ως απειροελάχιστο τμήμα της, την ερωτική ζωή του, υπό το πρίσμα της ανθρώπινης αδυναμίας.

«Οι Μάρτυρες (42) του Αμορίου»

 (12 Αυγούστου 838 – Πτώση Αμορίου)

Του Ν. ΣΑΚΑΛΑΚΗ

Η Εκκλησία μας τιμά την μνήμη τους στις 6 Μαρτίου, ενώ στις 9 Μαρτίου τιμάται η μνήμη των 40 Μαρτύρων της Σεβαστείας.

«Μαρτύρων θάνατος πιστών εστι παράκλησις, Εκκλησιών παρρησία, Χριστιανισμού σύστασις, θανάτου κατάλυσις, αναστάσεως απόδειξις, διαμόνων γέλως, διαβόλου κατηγορία, φιλοσοφίας διδασκαλία, παραίνεσις της υπεροψίας των παρόντων πραγμάτων και της μελλόντων επιθυμίας οδός…», θεολογεί ο Ι. Χρυσόστομος (Εγκώμιο στην αγία μεγαλομάρτυρα Δροσίδα, P.G. 50, 685).

Όταν μελετάς τα Αγιολογικά κείμενα τότε εμπεδώνεις, θεωρητικά και βιωματικά, τον πνευματικό αντίλογο στη σοφιστική της «νέας οικονομίας», μιας νέας τάσης αντι-οικουμενιστών, ως προέκταση – συνέχεια του π. Επιφανίου Θεοδωρόπουλου.

Στα μέσα του 20^ου αιώνα, όταν ο π. Επιφάνιος καινοτόμησε με την «Δυνητική» Ερμηνεία του, υπέσκαψε τα θεμέλια της Πατερικής αντίδρασης του πληρώματος, το οποίο εγκλωβισμένο στην Ατομική (κοινωνικά) συνείδηση του Αστικού συστήματος αποδέχθηκε (βολεύτηκε) την αντι-πατερική εκκλησιαστική εννοιολογία της ερμηνείας αυτής, με αποτέλεσμα να αναδειχθεί ως μεταμορφωτικός φορέας των Εκκλησιαστικών πραγμάτων ο Οικουμενισμός. Αυτή η απόσταση επιπέδων αγωνιστικότητος μεταξύ Πατερικής διδασκαλίας και «Δυνητικής» ερμηνείας διευκόλυνε την μόλυνση εκ της αιρέσεως, που βρήκε και «συνοδική» έκφραση στην Κρήτη. Κατ’ αναλογίαν προς την Φυσικήν, η

«Διδάσκων αυτά την εις εμέ πίστιν αθόλωτον έχειν»

 (Λόγος ΙΑ – Συμεών Νέος Θεολόγος) 

Τοῦ Ν. ΣΑΚΑΛΑΚΗ

Πράγματι, στα κείμενα (βιωματικά) του Αγίου Συμεών νιώθεις την παρουσία του Αγίου Πνεύματος. Εμπεριέχουν πνευματικά βιώματα που δύσκολα μπορούν να αποδοθούν. Ο αυτοέλεγχος, η αυτοκριτική, ως ενέργεια σιωπής, δημιουργούν την αίσθηση προσεγγίσεως, ως αρχή πνευματικής άθλησης.

Συνάπτουν τα κείμενα αυτά τη φθαρτή ζωή του πιστού με την άφθαρτη και αιώνια ζωή του Αναστάντος Χριστού. Περιλαμβάνουν, επίσης, και θέματα ποιμαντικής φύσεως–εκκλησιολογίας, εφαρμόσιμα και στις ανθρώπινες κοινωνικές σχέσεις.

Στο προοίμιο του λόγου διαβάζουμε: «και τι το έργον των προϊσταμένων, τις δε η περί τα λογικά πρόβατα φροντίς, και πως οφείλουσι ταύτα παρά των ποιμένων ποιμαίνεσθαι» δηλ. «και ποιο είναι το έργο των πνευματικών προϊσταμένων, εις τι συνίσταται  η φροντίδα των ποιμένων δια τα λογικά των πρόβατα (πιστούς), και πως πρέπει αυτά να ποιμένωνται από τους ποιμένας».

Στην ανάπτυξη του λόγου αναγράφεται: «Σοι δε (ποιμένα) έξεστι και εν οικία και εν οδώ και επί κλίνης και στρωμνής και επί τραπέζης αυτής παρακειμένω ποιμαίνειν τα πρόβατά μου∙ πώς; Διδάσκων αυτά την εις εμέ πίστιν αθόλωτον έχειν και ειλικρινή και αδίστακτον, αγαπάν με εξ όλης αυτών της ψυχής, εξ όλης της διανοίας, ως αυτούς ούτω καγώ ηγάπησα».

«ΥΠΟΧΡΕΩΤΙΚΟΣ Ή ΔΥΝΗΤΙΚΟΣ Ο 15ος ΚΑΝΟΝΑΣ;»

Τοῦ Ν. ΣΑΚΑΛΑΚΗ

Τις καθοδηγητικές αρχές περί «Δυνητικότητας» του 15^ου Κανόνα της Α–Β Συνόδου τις πρωτοείδαμε –ανακαλύψαμε με ευκρίνεια στην μετάφραση του π. Γερασίμου Μενάγια (Αγιορείτου μοναχού) στο κείμενο– ερμηνεία του Βαλσαμώνος, ο οποίος μοναχός αυθαίρετα και ίσως σκόπιμα οροθέτησε την πνευματική φιλοσοφία του Κανόνα με ίδιες προσθήκες. Επεξηγών τον εαυτό του (και όχι τον Βαλσαμώνα) ο π. Γεράσιμος γράφει: «Το “εάν εαυτόν αποτειχίση, ήγουν χωρίση από της κοινωνίας του πρώτου αυτού” σημαίνει την προαίρεσιν ήτοι εάν θελήση, και ουχί επιβολήν εκκοπής του μνημοσύνου» (τα υπογραμμισμένα είναι του π. Γερασίμου) και συνεχίζει ότι: «ο μνημονεύων μέχρις εκδόσεως Συνοδικής αποφάσεως εν τάξει είναι».

Όταν αναφέρουμε αρνητική – αντιθετική στάση στην «Δυνητική Ερμηνεία» του π. Γερασίμου ή του π. Επιφανίου, δεν απορρίπτουμε–αμφισβητούμε τις ασκητικές τους εμπειρίες ή την ορθόδοξη πίστη τους, όπως καταλαβαίνουν(;) μερικοί (π.χ. Π. Τελεβάντος, Ελένη Λωρίτου και άλλοι).

Αρνούμεθα την συμφιλίωση της θεωρίας τους με την πραγματικότητα της Ορθοδοξίας. Ας θέσουμε το ζήτημα με άλλο τρόπο: Παραδεχόμαστε την ηθική αρετή τους αλλά παίρνουμε πνευματική–επιστημονική θέση στην ερμηνεία τους. Να υπογραμμίσουμε, ότι δεν είναι αλάθητοι. Ο πνευματικός ατομικός εμπειρισμός τους δεν συμπίπτει αντικειμενικά και καθολικά με την σύνολη διαχρονική Ορθοδοξία.

Ο Π. Τελεβάντος νομίζει, ότι έχω αμυδρές εικόνες στη σκέψη–συνείδηση για π. Επιφάνιο και π. Αυγουστίνο. Όταν ο π. Αυγουστίνος διέκοψε το μνημόσυνο του αιρετικού Πατριάρχη Αθηναγόρα ήμουν 19 ετών. Ισχυρίζεται, ακόμη, ότι ο π. Αυγουστίνος δεν «πετροβόλησε» τον π. Επιφάνιο (όπως εγώ).

Να υπογραμμίσω, χαρακτηριστικά γεγονότα της εποχής εκείνης.

Ο π. Επιφάνιος, που όλα τα θεωρούσε «ανοήτους ζηλωτισμούς» το 1969 με τρεις (3) πολυγραφημένες επιστολές του (Σελίδες 60) ήθελε να σταματήσει κάθε μελετώμενη αντίδραση στο Άγιο Όρος. Αντίθετα, ο π. Αυγουστίνος υπογραμμίζει (προς Πατριάρχη Δημήτριο, 1972):

«Παναγιώτατε δέσποτα! Ως είναι γνωστόν, ο υποφαινόμενος, ως και δύο έτεροι ιεράρχαι της Β. Ελλάδος, ηναγκάσθημεν μετά πολλής θλίψεως και οδύνης δια λόγους συνειδήσεως να διακόψωμεν το μνημόσυνον του προκατόχου υμών Πατριάρχου Αθηναγόρου… Παρ’ όλην δεν την έξωθεν πίεσιν (Δυνητικές ερμηνείες, σχισματικοί φόβοι) ίνα επαναλάβωμεν το μνημόσυνον, ημείς επεμείναμεν εις την διακοπήν…» (Βιβλίο «Η ΟΡΘΟΔΟΞΙΑ ΕΝΑΝΤΙ ΤΟΥ ΟΙΚΟΥΜΕΝΙΣΜΟΥ», σελ. 134-135).

Ερώτημα: Η στάση του π. Αυγουστίνου, άκρως αντιθετική με την στάση του π. Επιφανίου, ερμηνεύεται ως «πετροβόλημα» στον π. Επιφάνιο;

Επίσης ο π. Φιλόθεος Ζερβάκος (1963) τονίζει σε τηλεγράφημά του: «Συγχαίρω υμάς εκ καρδίας, καθώς και πάντας τους Ηγουμένους και μοναχούς αδελφούς Αγιορείτας, δια το θάρρος, την πίστιν και ανδρείαν, την οποία επιδείξατε εσχάτως κατά της εσπευσμένης, παραλόγου ασυνέτου, δολίας και δουλικής ψευδοενώσεως του Οικ. Πατριάρχου Αθηναγόρου μετά του Πάπα Παύλου»…

Υ.Γ. Μη βραδύνωμεν, ου γαρ οίδαμεν τι τέξεται η επιούσα» (Προς Ηγουμένους Αγ. Όρους).

Η μελλοντική εκτίμηση του π. Φιλόθεου είναι όντως αγία και προφητική ενώ του π. Επιφανίου στατική, επιβραδυντική της ορθόδοξης μαρτυρίας του Εκκλησιαστικού σώματος. Αυτή ακριβώς η επιβραδυντική στάση είναι, κ. Τελεβάντε, η «ενδιάμεση» βαθμίδα εκκλησιολογίας.

Ο μη παραγωγικός, αντι-οικουμενιστικός(;) προσανατολισμός του πατρός Επιφανίου, οι μακροπρόθεσμες συμβουλές του, ως πρώτες επιλογές της «Δυνητικής ερμηνείας ήταν (συνοπτικά):

- Για τις συμπροσευχές: «Εγένοντο και άλλοτε αυτά», «αποτελούν κοινωνικές εκδηλώσεις».

- Δεν υπάρχει λοιπόν κίνδυνος να μολυνθώμεν, ούτε μνημονεύοντες του Πατριάρχου (εφόσον δεν κατεδικάσθη), ούτε πολλώ μάλλον τους μνημονεύοντας αυτού. Τα αντιθέτως λεγόμενα είναι ανόητοι ζηλωτισμοί.

- Ο όγκος εξήντα (60) και πλέον επισκόπων (Ελλαδική Εκκλησία) ανέχονται «άχρι καιρού».

- Αγαπητέ, ας καταλείπωμεν εις αυτούς (επισκόπους Ελλάδος) την εκλογήν της στιγμής. Εκείνοι είναι ηγέται. Τον χρόνον των πολέμων και των επαναστάσεων δεν καθορίζουν οι στρατιώται, αλλά οι αξιωματικοί.

Αναμφίβολα ήταν «λογικές» επιλογές, χωρίς την προοπτική των ι. κανόνων, οι οποίες έδωσαν στη συνέχεια μέγιστη αυτοτέλεια στον οικουμενισμό. Η «ενδιάμεση» εκκλησιολογία της ημερίδας της Θεσσαλονίκης δεν αποδεικνύεται με πειράματα ή με μαθηματικές πράξεις παρά μόνο με την δύναμη της πνευματικής κατανοήσεως των Πατέρων – ι. κανόνων. Όταν οι Ορθόδοξοι συμμετέχουν στις ακολουθίες–λειτουργίες, όπου μνημονεύεται αιρετικός επίσκοπος, τότε ομολογούν–δέχονται ότι βιώνουν από κοινού την χάρη, την αλήθεια.

Αυτή είναι η θέση της Εκκλησίας.

«Ουκ εσμέν αποσχισταί (σχισματικοί), ω θαυμάσιε, της του Χριστού Εκκλησίας… Η μη εναντίωσις στα κακόδοξα ήθη τυγχάνει προδοσία σαφής και παράλυσις των Ι. Κανόνων (Αγ. Θεόδωρος Στουδίτης).

Αυτή η «Δυνητική» αντίληψη του κανόνα ευνοεί τις οικουμενιστικές διεργασίες. Οι δεκαετίες που πέρασαν είναι εγγυημένη επιβεβαίωση και μέθοδος ελέγχου της αναποτελεσματικής (πρακτικά) αυτής αντίληψης και το κυριότερο, είναι ο καλύτερος τρόπος απάμβλυνσης της Ορθόδοξης αυτοσυνεδησίας, η οποία απάμβλυνση είναι και ο ασφαλέστερος δρόμος προς τον οικουμενισμό.

Ας προσεχθεί ιδιαίτερα ο λόγος του Απ. Παύλου:

«Ει τις ευαγγελίζεται υμίν παρ’ ό παρελάβετε, ανάθεμα» Δεν είπε απλά, εάν κάποιος κηρύττη αντίθετα ή ανατρεπτικά, αλλά εάν ευαγγελίζεται έστω και κάτι το μικρόν « παρ’ ό παρελάβετε».

Εάν δούμε τον οικουμενισμό ως νέο «ευαγγελισμό», σύμφωνα με τον Απόστολο Παύλο, τότε ο κανόνας είναι (όπως και είναι) υποχρεωτικός, ισχύει δηλαδή το «ανάθεμα».

Όσοι τον εκλάβουν τον οικουμενισμό ως αντιθετικό (μόνο) στην Ορθοδοξία, τότε επαναπαύονται στην «Δυνητική Ερμηνεία».

Στην τελευταία εκδοχή –δυστυχώς– «ησυχάζει» πλήθος αντι-οικουμενιστών και κρυφών οικουμενιστών, γνήσια τέκνα της Εσπερίας!

ΝΙΚΟΣ Ε. ΣΑΚΑΛΑΚΗΣ

ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΟΣ

Ο π. Επιφάνιος δεν επαληθεύτηκε. Η «δυνητική» ερμηνεία βοήθησε να στερέψουν οι πηγές ορθόδοξης αντίστασης.

Προς κ. Ελένη Λωρίτου

(Απάντηση σε ανοιχτή επιστολή της)

 

Του Ν. ΣΑΚΑΛΑΚΗ 

Αναμφίβολα, κάθε εποχή καθορίζεται από το παρελθόν που προηγήθηκε και από την ιστορία που επακολουθεί. Για την αληθινή κατανόηση των φαινομένων απαιτείται και η τετάρτη διάσταση του χρόνου, διότι για τον κτιστό άνθρωπο ισχύει ο νόμος της χρονικά σχετικής αντίληψης των φαινομένων. Veritas filia temporis. Η ανθρώπινη δραστηριότητα κατορθώνει να ξεπεράσει την επιβεβλημένη αυτή αδυναμία της μόνο χαρισματικά, ως πληροφορία Θεού.

Το Εκκλησιαστικό παρόν (και ο κόσμος), τότε μπορεί να δει καλύτερα τον εαυτό του ή μια κοσμοεικόνα, αν τα αντικρύσει–εξηγήσει δια μέσου του μέλλοντος, που προβάλλεται στρατηγικά–σωστικά μόνο στην Αγία Γραφή, στις προφητείες και στους Ι. κανόνες (ως θείο εκκλησιαστικό φρόνημα-πληροφορία).

Για παράδειγμα οι Μάρτυρες της πίστεως, πρόβαλλαν τον εαυτό τους στο μέλλον σωστικά, δια μέσου μελλοντικής επαγγελίας της Γραφής, της Δεσποτικής θεολογίας. «Γίνου πιστός άχρι θανάτου και δώσω σοι τον στέφανον της ζωής» (Αποκ. 2,10).

Ο π. Επιφάνιος όταν διατύπωσε τη λεγόμενη «δυνητική» ερμηνεία του 15^ου κανόνα, του έλλειπε (ανθρωπίνως) η προοπτική του χρόνου. Διαφορετικά τίθεται το πρόβλημα των ηθικών–κανονιστικών ερμηνειών, όταν περνάμε στο επίπεδο του μέλλοντος. Δεν εμπιστεύτηκε το μέλλον του εκκλησιαστικού σώματος στην Ακρίβεια (χάρη Θεού) του Κανόνα, γι’ αυτό και η ιστορική διάρκεια της «δυνητικής» ερμηνείας που μεσολάβησε, ως οικονομία, την απέρριψε ως μη πνευματική–ορθολογική, διότι:

Ημερίδα π. Θ. Ζήση: «Μια “ενδιάμεση” βαθμίδα εκκλησιολογίας μεταξύ Ορθοδοξίας και οικουμενισμού»

«Κύριε! Που αι αρχαίαι ημέραι;…»

(Επίσκοπος Αυγ. Καντιώτης – «Ακολούθει μοι»)

Τοῦ Ν. ΣΑΚΑΛΑΚΗ

Από τη συνοπτική αυτή προσευχητική, εναγώνια φωνή, καθίσταται φανερή η ταπείνωση και η εξ αυτής υπακοή του π. Αυγουστίνου στην Εκκλησία.

Εκφράζει πόνο, χαρακτηριστικό της αγάπης, όπως υπογραμμίζεται και στο Άσμα, διότι όποιος αγαπά Χριστοκεντρικά είναι έτοιμος και για τον θάνατο: «Κραταιά ως θάνατος (η) αγάπη» (Άσμα η΄,6).

Αναμφίβολα, στη ζωή του ο π. Αυγουστίνος πόνεσε, σταυρώθηκε και θανατώθηκε (ως προαίρεση) για την Εκκλησία.

Πρόκειται για ερώτημα με θεμέλια, πέρα από την σύγχυση και την ρευστότητα του κόσμου. Ευαγγελικά–Πατερικά, στάθηκε ασάλευτος στα παραγγέλματα του Χριστού. Να υπογραμμίσουμε, ότι η πνευματική νομιμότητα στην Εκκλησία θεμελιώνεται όταν Κλήρος και Λαός ενεργούν «Δι’ ερωτήσεως Πατέρων» και όχι αφ’ εαυτών. Συχνά οι πιστοί και οι πνευματικοί, παραποιούν τον πνευματικό αυτό νόμο και δεν ερωτούν την Συνοδική χορεία των Πατέρων–ποιμένων της Εκκλησίας, ως καθαρής και αγίας, λόγω της παρουσίας του Αγίου Πνεύματος στις Οικουμενικές Συνόδους και στη ζωή τους.

«Η τακτική της ψευδοσυνέσεως έβλαψε την Εκκλησίαν»

(Επίσκοπος Αυγουστίνος Καντιώτης – Χριστιανική Σπίθα – φύλλο 354)

Ν. ΣΑΚΑΛΑΚΗ

Η θέση αυτή αναλύθηκε στο περιοδικό «Χριστιανική Σπίθα» του Ιανουαρίου 1973 και έδωσε διαχρονικές απαντήσεις σε αρκετά κρίσιμα Εκκλησιαστικά–Εκκλησιολογικά γεγονότα της εποχής εκείνης, που παρ’ όλους τους εποχιακούς διαφορισμούς, ως θεώρηση και μεθοδολογία, προκαλούν δυναμική προσαύξη προβλημάτων στην Ορθοδοξία μέχρι και σήμερα.

Το άρθρο αυτό, με τίτλο «ΣΥΝΕΣΙΣ», περιλαμβάνεται και στο βιβλίο του «Εκκλησιαστικός Στρουθοκαμηλισμός» (ΑΘΗΝΑ 1973). Γράφει σχετικά ο π. Αυγουστίνος: «στο πρώτο μέρος του βιβλίου αναδημοσιεύομεν δύο άρθρα υπό τους τίτλους «Σύνεσις», «Ευγένεια», δια των οποίων ελέγχομεν την παραποίησιν, την διαστροφήν, την κιβδηλοποίησιν των υψηλών εννοιών, τας οποίας αι λέξεις αυταί περικλείουν».

Βαθειά και πάντα επίκαιρη η χαρισματική διείσδυση του επισκόπου Αυγουστίνου στον πυρήνα των Εκκλησιαστικών γεγονότων. Στο βιβλίο αυτό παραθέτει σειρά θεολογικών–Πατερικών επιχειρημάτων, Αγιογραφικών αναλύσεων και θέσεων διακεκριμένων Ορθοδόξων, που επιβεβαιώνουν την απομάκρυνση της θεσμικής Εκκλησίας από την γραμμή των Πατέρων ενώ, παράλληλα, δικαιώνουν την οπτική του ως Ορθοδόξου Επισκόπου.

Στην Εκκλησιαστική ζωή η συλλογική υποκειμενικότητα έχει τη βεβαιότητα ότι η πνευματική ζωή οριοθετείται μόνο στα όρια μιας εσωτερικής–προσωπικής καθάρσεως, ως εξατομίκευση της συνέσεως.

Αυτή τη συλλογική υποκειμενικότητα, την φιλοοικουμενιστική γραμμή, που παρουσιάζεται ως Ορθόδοξη δημιουργική έκφραση, ανέδειξε ο π. Αυγουστίνος ως κιβδηλοποίηση και διαστροφή της εννοίας της συνέσεως, όπως αυτή νοείται στο Ιερό Ευαγγέλιο. Η ψευδοσύνεση επιστράτευσε διαδικασίες ετεροδοξίας, ενώ η σύνεση του Ευαγγελίου, όπως ορθά την αναλύει ο π. Αυγουστίνος, ποτέ δεν έβλαψε την Εκκλησία. Αναμφίβολα, οι θέσεις του περί αληθούς συνέσεως είναι συνέχεια της Πατερικής Θεολογίας.

Γράφει σχετικά: «είναι δια τούτο σατανικόν το ρήμα “δεν μ’ ενδιαφέρει τι κάνουν οι παπάδες και οι δεσποτάδες· εγώ κοιτάζω την ψυχή μου μόνον και εκτελώ τα θρησκευτικά μου καθήκοντα”. Χριστιανός, ο οποίος κοιτάζει την ψυχήν του μόνο και αδιαφορεί για το λοιπόν της Εκκλησίας σώμα, δεν είναι Χριστιανός» (Εκκλησιαστικός στρουθοκαμηλισμός, σελ. 9).

Όσοι αγνόησαν, τότε, το θεολογικό–αγωνιστικό μήνυμα του Επισκόπου Φλωρίνης Αυγουστίνου περί αληθούς συνέσεως ή προσπάθησαν να το συκοφαντήσουν, σήμερα, με τα γεγονότα που

Η σύγχυση και η διαστροφική τακτική των "αντι-Οικουμενιστών"! --Ή, γιατί ο Οικουμενισμός εδραιώνεται!

ΟΦΕΙΛΟΜΕΝΕΣ  ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ

(Προς κ. Παναγιώτη Τελεβάντο)

  

Τοῦ Ν. ΣΑΚΑΛΑΚΗ

Σε εκτενή σχόλιά του ο κ. Τελεβάντος (Σεπτέμβριος 2017) στο ιστολόγιό του, ανέπτυξε έναν αντίλογο στο άρθρο μου «Ουδέ δύναμαι αυτόν κοινωνόν ηγήσασθαι των αγίων» (Μ. Βασίλειος – Επιστολή 214)  που αδικεί την αλήθεια.

Ισχυρίζεται ο κ. Τελεβάντος (ως απάντηση), ότι και σήμερα (όπως στο παρελθόν) οι συνειδητοί Οικουμενιστές Ιεράρχες στην Εκκλησία της Ελλάδος είναι μόνο επτά ή οκτώ.

Εάν αυτό είναι αμετάκλητο συμπέρασμά σας, να σας θυμίσω ότι σήμερα ο οικουμενισμός βρίσκεται στην αποθέωση του «Χρυσού Μόσχου» της Π. Διαθήκης.

Οι στόχοι των αιρετικών επιτυγχάνονται πλήρως, όταν οι Ορθόδοξοι

«Ο ΜΕΓΑΣ ΒΑΣΙΛΕΙΟΣ»

(Το ήθος της Ανατολής και η Τεχνολογία)

Τοῦ Ν. ΣΑΚΑΛΑΚΗ

Αναμφίβολα, οι περισσότεροι άνθρωποι αγνοούν τη φύση της τεχνολογίας, το φιλοσοφικό–επιστημονικό βάθος της. Εστιάζονται, κυρίως, στη χρήση της, ως όφελος, ως επιχειρηματικότητα, ως κέρδος, ως ποιότητα ζωής, ως ιδιοτέλεια.

Το περί Θεού ερώτημα, η όποια μεταφυσική ανησυχία, έχουν περάσει σε δεύτερη μοίρα, αναγνωρίζοντας ως μόνη αυθεντία την εμπειρική (επιστημονική) πραγματικότητα.

Καθώς όμως η μηχανιστική λογική εκφράζεται σε ζωή, αυξάνει η προβληματικότητα στο ψυχικό πεδίο. Κοινό σημείο των κοινωνιών, κοινός παρανομαστής των ημισφαιρίων του πλανήτη μας, οι ψυχικές δυσκολίες, η υπαρξιακή αγωνία, το άγχος, τα ψυχικά νοσήματα, η μόλυνση του πλανήτη, οι παραπόταμοι δηλ. της δυσπιστίας και αδιαφορίας προς το Θεό. Στη θύελλα του καταναλωτισμού και της μεταβιομηχανικής κοινωνίας, το σταθερό σημείο αναφοράς της ζωής είναι η Ορθόδοξη Εκκλησία, το Πατερικό ήθος, ως αντιθετικά της ειδωλολατρικής εποχής μας.

Ο Μ. Βασίλειος ανήκει στους μεγάλους Πατέρες, που εκφράζουν το Ορθόδοξο ήθος στις λεπτομέρειές του, ως ζωή και Εκκλησιολογία. Στο πρόσωπό του συγκλίνουν χαρισματικά, Χριστοκεντρικά, δύο