Γιώργου Παπαθανασόπουλου
Γ΄
Μέρος
Το
τελικό κείμενο της Συνόδου της Κρήτης για το θέμα «Σχέσεις της Ορθοδόξου
Εκκλησίας προς τον υπόλοιπο χριστιανικό κόσμο»
εγκρίθηκε – άγνωστο αν ομοφώνως, όπως φαίνεται από τις υπογραφές ή κατά
πλειονοψηφία, όπως κυκλοφόρησε η πληροφορία μεταξύ των ψηφισάντων Ιεραρχών – με
τροποποιήσεις σε σχέση με εκείνο που ενέκριναν οι Προκαθήμενοι στο Σαμπεζί τον
Ιανουάριο του 2016. Το κείμενο ήταν το σημαντικότερο της Συνόδου, διότι αφορά
στην εκκλησιαστική αυτοσυνειδησία της ποιμαίνουσας Ορθόδοξης Εκκλησίας.
Η
Ιερά Σύνοδος της Σερβικής Ορθοδόξου Εκκλησίας σε επιστολή της προς τον
Πατριάρχη κ. Βαρθολομαίο, με ημερομηνία 24 Ιουλίου 2015, είχε τονίσει, μεταξύ
των άλλων: « Αδιαμφισβητήτως το κεντρικόν
δογματικόν ζήτημα από του Μεγάλου Σχίσματος (1054 μ.Χ) και εντεύθεν, μετά την
εμφάνισιν της Διαμαρτυρήσεως (από του 16ου αιώνος) έως και της
σήμερον είναι το εκκλησιολογικό ζήτημα, το
περί Εκκλησίας ερώτημα». (Σημ. γρ. η υπογράμμιση στο πρωτότυπο).
Στην
επιστολή αυτή ζητείται στο κείμενο της σχέσης της Ορθοδόξου Εκκλησίας με τον
υπόλοιπο χριστιανικό κόσμο να προστεθεί η επικύρωση της Συνόδου του Φωτίου
(879/890), ειδικώς δε της διδασκαλίας περί του filioque (Σημ.γρ.
Η υπογράμμιση στο πρωτότυπο), το οποίο, όπως γράφεται «ήταν ο κύριος λόγος δια τον χωρισμόν της Εκκλησίας της Ρώμης από το
πλήρωμα της Ορθοδόξου Εκκλησίας». Ζητείται ακόμη η επικύρωση των
Ησυχαστικών Συνόδων του 14ου αιώνα, οι οποίες «ήσαν η απάντηση στη ρωμαϊκή κατανόηση της θέσεως του Πρώτου στην
Εκκλησία (Πρωτείο), στην οποία η απουσία του Αγίου Πνεύματος ανταλλάσσεται από
το αλάθητο ανθρώπου τινός».
Για
όσους έχουν την άποψη ότι κακώς εγράφη κείμενο σχετικό με την αυτοσυνειδησία της Ορθοδόξου Εκκλησίας
σημειώνεται ότι οι Ρωμαιοκαθολικοί στη Β΄ Σύνοδο του Βατικανού (Σημ. γρ.
«Οικουμενική» την ονόμασαν) χαρακτήρισαν ως «το σπουδαιότερο κείμενο» της τη
δογματική διάταξη περί Εκκλησίας. Αυτή εγκρίθηκε με