Πηγή: Ἀμέθυστος
Του Αγίου Νικοδήμου του Αγιορείτου
Μελέτη
Εις την Ανάστασιν του Κυρίου,
εις την οποίαν χρεωστούμεν να συγχαρώμεν
Α'. Με τον αναστάντα Χριστόν.
Β'. Με την αγιωτάτην Μητέρα Του.
Γ'. Με το σώμα μας.
Συλλογίσου
αγαπητέ, ότι παρακινούμενοι ημείς από τον προφήτην Δαυίδ όπου λέγει να
αγαλλώμεθα εις την ημέραν της Αναστάσεως του Κυρίου. «αύτη η ημέρα, ην
εποίησεν ο Κύριος, αγαλλιασώμεθα και ευφρανθώμεν εν αυτή» (Ψαλμ. ριζ'
23) έχομεν χρέος εν πρώτοις να συγχαρώμεν τον Ιησούν Χριστόν, ο Οποίος
εις την χαρμόσυνόν Του Ανάστασιν απέκτησε πάλιν με κέρδος άπειρον όλα
εκείνα όπου είχε χάσει εις το πάθος Του. Τέσσαρα πράγματα είχε χάσει
τότε: την χαράν, την ωραιότητα, την τιμήν και την ζωήν. Τώρα δε όπου
ανέστη ανέλαβε την ζωήν, αλλά τι λογής ζωήν; Μίαν ζωήν όπου εθανάτωσε
τελείως τον θάνατον και δια τούτο θέλει είναι δια πάντα ζωή μοναχή,
χωρίς να φοβήται να λάβη άλλην μίαν φοράν θάνατον.«Χριστός εγερθείς εκ
νεκρών ουκ έτι αποθνήσκει.θάνατος αυτού ουκ έτι κυριεύει» (Ρωμ. στ' 9).
Ανέλαβε την τιμήν και εξουσίαν, επειδή Εκείνος ο ίδιος όπου προ ολίγου
ελογίζετο ολιγώτερον παρά άνθρωπος και εκαταφρονείτο χειρότερον παρά
ένας σκώληξ, τώρα ανασταίνεται και αρχίζει να βασιλεύη εν τω ουρανώ και
εν τη γη. Δια τούτο και έλεγε μετά την Ανάστασιν. «εδόθη μοι πάσα εξουσία
εν ουρανώ και επί γης» (Ματθ. κη' 18). Ανέλαβε την χαράν, επειδή
διερράγησαν πλέον τα μεσότοιχα όπου εκρατούσαν πρότερον εκείνο το
πέλαγος της χαράς εις μόνον το ανώτερον μέρος τη ψυχής του Κυρίου και
τώρα, όλον το πλήρωμα της χαράς εκείνης όπου εκρατείτο τριαντατρείς
χρόνους, έτρεξεν εις το να κατακλύση τας κατωτέρας δυνάμεις της ψυχής
και τα μέλη του Λυτρωτού.
Δια τούτο και όταν ανέστη από τον τάφον, ο πρώτος λόγος όπου έβγαλεν
από το άγιον στόμα Του, ήτο δηλωτικός ταύτης Του της χαράς: «και ιδού ο
Ιησούς απήντησεν αυταίς λέγων χαίρετε» (Ματθ. κη' 9).
Ανέλαβε και την
ωραιότητα και την δόξαν, διότι Εκείνος όπου ήτο χθές και προχθές
άμορφος, άδοξος, ανίδεος, τώρα ανέστη εκ του μνήματος, ωσάν ένας νυμφίος
από τον θάλαμόν του: όλος ωραιότατος, όλος δεδοξασμένος, όλος
ηλιόμορφος, επειδή η χάρις και η δόξα του αναστηθέντος σώματος του
Χριστού είναι τόσον υπερβολική, όπου εις τον ουρανόν αυτή θέλει είναι η
ανωτάτη μακαριότης της ψυχής και του σώματος και όλων των αισθήσεών μας.
Και θέλει είναι αρκετή να ειδοποιήση εις όλους τους μακαρίους, τόσον
αγγέλους όσον και ανθρώπους ένα Παράδεισον, εις τον οποίον έχουν να
ευφραίνωνται αχόρταστα εις πάντας τους αιώνας. Θέλεις να το καταλάβης
καλλίτερα; Σχημάτισαι με τον νουν σου ένα ήλιον τόσον λαμπρόν, όπου με
το φως του να σκεπάζη μυριάδας ηλίους, καθώς και ούτος ο αισθητός ήλιος
σκεπάζει όλους τους αστέρας.
Τώρα ένας ήλιος τόσον λαμπρός, βέβαια ήθελεν είναι ένα μικρόν κάρβουνον
συγκρινόμενος με το ένδοξον σώμα του Ιησού, το οποίον με την
υπερβολικήν λάμψιν του θέλει καταρροφήσει την λάμψιν τόσων μυριάδων
μακαρίων σωμάτων των Αγίων, από τα οποία το κάθε ένα θέλει είναι
λαμπρότερον από τούτον τον ήλιον, ως γέγραπται: «τότε οι δίκαιοι
εκλάμψουσιν ως ο ήλιος εν τη βασιλεία του πατρός αυτού» (Ματθ. ιγ' 43),
όπου το, «ως», δεν δηλοί ομοίωσιν, αλλ υπεροχήν, ήγουν λάμψουσιν υπέρ
τον ήλιον, καθώς ερμηνεύει ο ιερός Θεοφύλακτος και αύτη είναι η δόξα
εκείνη και ωραιότης όπου εζητούσεν ο Χριστός με τόσην παρακάλεσιν από
τον ουράνιόν του Πατέρα προ του πάθους Του, λέγων: «δόξασόν με πάτερ
παρά σεαυτώ τη δόξη, η είχον προ του τον κόσμον είναι παρά σοί» (Ιω. ιζ'
5).
Με τα οποία λόγια δείχνει ότι εζήτει και ήθελε να εξαπλωθή η δόξα της
θεότητός Του δια να δοξάση πληρέστατα και την ανθρωπότητά Του, επειδή
χωρίς αυτήν την δόξαν και ωραιότητα της ανθρωπότητος του Ιησού Χριστού
κανένας δεν ηδύνατο να γίνη δεκτικός της του Θεού δόξης και μακαριότητος
και ακολούθως κανένας δεν ηδύνατο να γίνη ποτέ μακάριος, ούτε άγγελος
ούτε άνθρωπος. Διότι η ανθρωπότης του Θεού Λόγου εστάθη ωσάν ένα
μεθόριον ανάμεσα εις τον Κτίστην και εις τα λοιπά κτίσματα και πέρνουσα
αυτή εις τον εαυτόν της όλον το πλήρωμα της του Θεού δόξης και
μακαριότητος το συγκερνά τρόπον τινά και ούτω δια μέσου εαυτής μεταδίδει
την δόξαν ταύτην και μακαριότητα εις όλους τους μακαρίους αγγέλους τε
και ανθρώπους. Αλλ όχι καθώς αυτή την λαμβάνει από τον Θεόν άκρατον,
διότι είναι αδύνατον να την δεχθή έτσι άκρατον, κανένα κτίσμα ψιλόν.αλλά
συγκεκραμένην και μετριωτέραν δια να γίνωνται ταύτης δεκτικοί οι
μακάριοι τόσον οι άγγελοι όσον και οι άνθρωποι.
Ότι μεν ουν οι άγγελοι λαμβάνουσι την δόξαν και μακαριότητα δια μέσου
του αναστάντος Ιησού Χριστού, μάρτυς ο Αρεοπαγίτης Διονύσιος λέγων, ότι
αι τάξεις των Αγγέλων μετέχουσι της του Ιησού φωτοδοσίας, όχι με εικόνας
τινάς αλλά με πρώτην μετουσίαν της γνώσεως, των θεουργικών αυτού
φώτων1. Και ο σοφός Θεοδώρητος ο Κύρου λέγει: «μετά την σάρκωσιν ώφθη (ο
Θεός) και τοις αγγέλοις ουκ εν ομοιώματι της δόξης αλλ αληθεί και ζώντι
χρησάμενος ως περιβολή της σαρκός τω καλύμματι» (Διάλογ. α'. κατά
Ευτυχ.). Μάλιστα δε ο άγιος Ισαάκ λέγων ότι προ της ενσάρκου οικονομίας
του Χριστού δεν ήτο δυνατόν εις τους αγγέλους να έμβουν εις τα υψηλότερα
μυστήρια της θεότητος. Ότε δε εσαρκώθη ο Λόγος ηνοίχθη αυτοίς θύρα εν
τω Ιησού. (Λόγος πδ'. σελ. 478). Και πάλιν: «και αυτή η πρώτη τάξις
θαρρούσα λέγει ότι ουκ αφ εαυτής, αλλά διδάσκαλον έχει τον μεσίτην
Ιησούν εκείνον, υφ ου υποδέχεται και τοις κάτω επιδίδωσιν» (αυτόθ. 477).
Ότι δε και οι μακάριοι άγιοι δια μέσου της ανθρωπότητος του Ιησού
βλέπουσι την δόξαν του Θεού, εδήλωσεν ο Κύριος ειπών: «Πάτερ ους δέδωκάς
μοι θέλω ίνα όπου ειμί εγώ, κακείνοι ώσι μετ εμού, ίνα θεωρώσι την
δόξαν την εμήν». Και δεν στέκει έως εδώ αλλά προσθέτει: «ην δέδωκάς μοι»
δια να φανερώση με τούτο την δόξαν όπου εδόθη εις την ανθρωπότητά Του
(βλ. Ιω. ιζ' 24).
Ω δόξαις! Ω λαμπρότηταις! Ω μεγαλεία της Αναστάσεως του Κυρίου! Όντως
αύτη είναι η ημέρα ην εποίησεν ο Κύριος. Διότι την μεν δευτέραν και
τρίτην ημέραν εποίησε το πρωτόγονον εκείνο φως και την τετάρτην και
πέμπτην και έκτην και εβδόμην εποίησεν τον εν τη δ' ημέρα γενόμενον
ήλιον. Την δε Κυριακήν και πρώτην ταύτην ημέραν, και εν τη κοσμογενεσία,
μόνος ο Κύριος αμέσως εποίησεν εκ του μη όντος εις το είναι (το γαρ εν
αυτή γεγονός φως ουχί από το πρωί, αλλά από μεσημβρίας ήρξατο, κατά τους
Θεολόγους) και τώρα πάλιν μόνος ο νοητός Ήλιος της δικαιοσύνης Χριστός
ταύτην εποίησεν από του μνήματος ως από ορίζοντος αναστάς. Και αυτή η
Κυριακή, τώρα μεν είναι εικών του μέλλοντος αιώνος.τότε δε έχει να ήναι
αυτός εκείνος ο όγδοος αιών2.
«Όντως αναστήτω ο Θεός και διασκορπισθήτωσαν οι εχθροί Αυτού» (Ψαλμ.
ριζ' 23). Οι εχθροί Του δαίμονες, ο εχθρός Του θάνατος, ο εχθρός Του η
αμαρτία, ο εχθρός Του άδης, οι εχθροί Του Ιουδαίοι οι τούτον
σταυρώσαντες και μισούντες Αυτόν. Όντως εκινδύνευε το καράβι να πνιγή
και να πλέη δεν ηδύνατο όπου ερρίφθη ο Ιωνάς εις την θάλασσαν και
κατεπόθη από το κήτος. Καράβι είναι ο κόσμος όπου δεν ηδύνατο να υπάγη
εμπρός εις το αγαθόν. Θάλασσα είναι τα πάθη και αι θλίψεις του κόσμου.
Ιωνάς ο Χριστός, κήτος ήτον ο θάνατος και ο άδης. Ερρίφθη ο Χριστός εις
την θάλασσαν και τα πάθη. Κατεπόθη από τον θάνατον και τον άδην. Και
επειδή η ζωοποιός θεότης δεν εχωρίσθη ούτε από το νεκρωθέν σώμα το
κείμενον εις τον τάφον ούτε από την ψυχήν την καταβάσαν εις άδην δια
τούτο ενέκρωσε και τον άδην και ανέστη τριήμερος και ούτως ο κόσμος όπου
εκινδύνευε διεσώθη «ώσπερ γαρ ην Ιωνάς εν τη κοιλία του κήτους τρεις
ημέρας και τρεις νύκτας, ούτως έσται ο υιος του ανθρώπου εν τη καρδία
της γης τρεις ημέρας και τρεις νύκτας» (Ματθ. ιβ' 40).
Τώρα εσύ αδελφέ, είναι δυνατόν να μελετήσης ταύτας τας αληθείας, και να
μη γεμίση από χαράν η καρδία σου δια την ανωτάτην ευδαιμονίαν και
δόξαν, εις την οποίαν βλέπεις πως έφθασεν ο Λυτρωτής σου δια της
Αναστάσεως, όχι μόνον κατά την ψυχήν, αλλά και κατά το πανάγιον σώμα
Του; Όθεν επιθύμησαι να έχης όλαις ταις χαραίς των αγγέλων και όλων των
Αγίων όπου συνέστησαν σήμερον και ελευθερώθησαν από τον άδην, δια να
συγχαρής με αυτάς τον αναστάντα Δεσπότην, και δια να ευφρανθής με όλην
σου την καρδίαν εις την νέαν ταύτην χαράν και δόξαν και νίκην Του,
στοχαζόμενος πως η ιδική Του χαρά είναι και χαρά ιδική σου. Η ιδική Του
δόξα είναι και δόξα ιδική σου και η ιδική Του νίκη είναι και νίκη ιδική
σου. Και απλώς όσα Αυτός προνόμια και αξιώματα έλαβε δια της Αναστάσεώς
Του, όλα ταύτα γίνονται και ιδικά σου δια της προς Αυτόν πίστεως και
θερμής αγάπης. Εκείνου ως κεφαλής και εσένα ως μέλους. Εκείνου ως Πατρός
και εσένα ως υιού. Εκείνου ως αρχιστρατήγου και βασιλέως και εσένα ως
στρατιώτου και βασιλευομένου. Εκείνου ως φιλουμένου και εσένα ως
φιλούντος. επειδή η αγάπη έχει φυσικόν ιδίωμα να κοινοποιή τα των φίλων
κατά την παροιμίαν. «τα των φίλων κοινά». Και καθώς χθές και προχθές
εκοινωνήσατε εις τα Πάθη και την θλίψιν του Κυρίου δια της πίστεως και
αγάπης έτσι και σήμερον είναι δίκαιον να κοινωνήσετε εις την χαράν Αυτού
και δόξαν και Ανάστασιν, «καθώς κοινωνείτε τοις του Χριστού παθήμασι
χαίρετε ίνα και εν τη αποκαλύψει της δόξης Αυτού χαρήτε αγαλλιώμενοι»
(Α' Πέτρ. δ' 13).
