(Μ. Βασίλειος – Επιστολή 240 – Προς Πρεσβυτέρους
Νικοπόλεως)
ΝΙΚΟΣ Ε. ΣΑΚΑΛΑΚΗΣ
Για
την επιστολή 240, διαβάζουμε:
«Εγράφη
την άνοιξιν του 375. Ο Βασίλειος επληροφορήθη ότι μερικοί από τους κληρικούς
της Νικοπόλεως, λόγω του ότι οι ναοί των είχαν καταληφθεί από τον
φιλαρειανόν επίσκοπον Φρόντωνα και λόγω του διωγμού, είχαν προσχωρήσει εις αυτόν
ή ήσαν έτοιμοι να προσχωρήσουν. Η επιστολή έχει σκοπόν να συγκρατήση τα πράγματα.
Η επιστολή εστάλη προφανώς εις τον επίσκοπον Ευφρόνιον». (Μ. Βασιλείου Έργα,
Τόμος 3, Ε.Π.Ε.).
Ο
Μ. Βασίλειος γράφει, σχετικά: «Μόνον μη εξαπατηθήτε ταις ψευδολογίαις αυτών
επαγγελομένων ορθότητα πίστεως. Χριστέμποροι γαρ οι τοιούτοι και ου Χριστιανοί,
το αεί αυτοίς κατά τον βίον τούτον λυσιτελούν του κατ’ αλήθειαν ζην
προτιμώντες. Ότεενόμισανκτάσθαι την κενήνταύτην αρχήν, προσέθεντο τοις εχθροίς
του Χριστού· ότε είδον τους λαούς αγριαίνοντας, σχηματίζονται πάλιν την
ορθότητα. Ουκ οίδα επίσκοπον μηδέ αριθμήσαιμι εν ιερεύσι Χριστού τον παρά
των βεβήλων επί καταλύσει της πίστεως εις προστασίαν προβεβλημένον».
Μετάφραση:
Μόνον να μη εξαπατηθήτε από τας ψευδολογίας των, όταν επαγγέλλωνται την
ορθότητα πίστεως. Τέτοιοι άνθρωποι είναι Χριστέμποροι και όχι Χριστιανοί, καθ’
όσον προτιμούν πάντοτε εκείνο που τους ωφελεί εις τον παρόντα βίον από την ζωήν
της αληθείας. Όταν ενόμισαν ότι απέκτησαν αυτήν την ματαίαν εξουσίαν,
προσετέθησαν εις τους εχθρούς του Χριστού· όταν είδαν να αγριεύουν οι λαοί (ως
αντιδρώντες!) πάλιν συμμορφώνονται προς την ορθότητα (της πίστεως). Δεν
αναγνωρίζω ως επίσκοπον ούτε θα συγκαταριθμήσω μεταξύ των ιερέων του Χριστού
αυτόν που προεβλήθη εις την αρχήν από τα βέβηλα χέρια προς κατάλυσιν της
πίστεως» (Τόμος 3 – Ε.Π.Ε. – Προς Πρεσβυτέρους Νικοπόλεως).
Σήμερα,
μπορεί να προχωρήσει κανείς σε πολυάριθμες αντιπαραβολές – παραλληλισμούς,
χωρίς κίνδυνο αστοχίας.
Τι,
άραγε, σημαίνουν τα σύγχρονα εκκλησιαστικά γεγονότα, όπως η «σύνοδος» της
Κρήτης και το «Ουκρανικό σχίσμα», που τα αντιλαμβάνεται στην πολυμορφία τους
κάθε τόσο η Ορθόδοξη συνείδηση – ευαισθησία;
Δεν
αποτελούν μία νέα «ορθότητα» πίστεως;