Ο αγώνας και η αγωνία του αγίου Κοσμά του Αιτωλού, φαίνεται ξεκάθαρα μέσα από 12 επιστολές του.
Πέρα από τα κηρύγματά του, πέρα από τα θαύματά του, υπάρχουν και οι γραπτές μαρτυρίες του, που μπορεί να είναι σύντομες και με συγκεκριμένο περιεχόμενο οι περισσότερες, την ίδρυση σχολείων, ωστόσο αποκαλύπτουν τις ανησυχίες του, αλλά και το σκοπό του, που δεν είναι άλλος από την ενδυνάμωση της πίστης, μέσω της αφύπνισης συνειδήσεων με τη δημιουργία εκπαιδευτηρίων.
Στην εποχή εκείνη, που μοιάζει με τη δική μας, αφού και σήμερα είμαστε υποδουλωμένοι στην πνευματική σύγχυση, γονατισμένοι από τον κλυδωνισμό των αξιών, ο άγιος Κοσμάς, όπως δείχνουν και οι επιστολές του, μόχθησε, προτρέποντας τη στροφή προς την παιδεία, που μπορούσε να διανοίξει το νου και να μορφώσει χριστιανικά τους Ραγιάδες, να κάνει τους σκλάβους να καταλάβουν ότι ο Χριστός ήταν η μόνη αντίρροπη δύναμη εναντίον του εκτροχιασμού στον εξισλαμισμό.
























